Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie

Formularz UK 2

Sygnatura akt

VI Ka 160/24

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1.  Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Otwocku z dnia 22 maja 2023 roku, sygn. akt II K 771/20

1.2.  Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☒ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☐ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3.  Granice zaskarżenia

1.1.1.  Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść

☒ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.1.2.  Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4.  Wnioski

☒

Uchylenie

☐

Zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami
przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

1.5.  Ustalenie faktów

1.1.3.  Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

1.1.4.  Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

1.6.  Ocena dowodów

1.1.5.  Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1.1.6.  Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

3.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

Obraza przepisów prawa procesowego, która miała wpływ na treść orzeczenia, a to art. 7 k.p.k. poprzez dowolną a nie swobodną, niezgodną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę dowodu zebranego w sprawie, skutkującą błędem w ustaleniach faktycznych wyrażającym się przyjęciem, że

a)  Wyjaśnienia G. K. są wiarygodne w zakresie w jakim zeznał on, że opłaty za przedszkole mają być dokonywane w ramach zasądzonych od niego alimentów, których wysokość następnie ulega pomniejszeniu o kwoty powyższych opłat, mimo, że wyjaśnienia te są sprzeczne z pozostałym zebranym w sprawie materiałem dowodowym,

b)  Zeznania K. K. (3) są niewiarygodne w zakresie w jakim świadek podawała kwoty zadłużenia oskarżonego powstałe w wyniku braku regulowania przez niego obowiązku alimentacyjnego, mimo że zeznania te są wiarygodne i znajdują potwierdzenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym,

skutkiem którego to uchybienia jest błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na przyjęciu, że:

1.  oskarżony i K. K. (3) ustalili, że obowiązek alimentacyjny będzie realizowany poprzez wpłaty do przedszkola (...), mimo że oskarżony dobrowolnie dokonał wyboru przedszkola oraz nie uzyskał zgody matki dziecka na realizowanie obowiązku alimentacyjnego poprzez wpłaty do tego przedszkola,

2.  oskarżony G. K. nie dopuścił się czynu opisanego w akcie oskarżenia, mimo że prawidłowa ocena materiału dowodowego nakazuje przyjąć, że oskarżony G. K. w sposób świadomy uchylał się od realizowania obowiązku łożenia na utrzymanie małoletniego M. K..

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Sąd I instancji poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, które Sąd II instancji aprobuje w całości. Zarzuty podniesione w apelacji są chybione i nie mogły skutkować uchyleniem zaskarżonego orzeczenia.

Zgodnie z art. 209 § 1 k.k., który określa typ podstawowy przestępstwa niealimentacji, odpowiedzialności karnej podlega ten kto uchyla się od wykonania obowiązku alimentacyjnego określonego co do wysokości orzeczeniem sądowym, ugodą zawartą przed sądem albo innym organem albo inną umową, jeżeli wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych albo jeżeli opóźnienie zaległego świadczenia innego niż okresowe wynosi co najmniej 3 miesiące. Jednym ze znamion jest więc wymóg by łączna zaległość powstała z tytułu niealimentacji stanowiła równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych albo opóźnienie zaległego świadczenia innego niż okresowe wynosiło co najmniej 3 miesiące. Typ kwalifikowany przestępstwa niealimentacji ujęty w art. 209 § 1 a k.k. wprowadza zaś dodatkowy wymóg, aby z czynu sprawcy wynikał skutek w postaci narażenia osoby uprawnionej do świadczeń alimentacyjnych na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.
W przedmiotowej sprawie oskarżony G. K. stanął pod zarzutem przestępstwa niealimentacji właśnie w tym typie kwalifikowanym, który miał być popełnić w okresie od 1 stycznia 2020 roku do 30 czerwca 2020 roku.

Poza sporem pozostaje, iż w okresie objętym zarzutem G. K. był zobowiązany do uiszczania alimentów na rzecz małoletniego M. K.
w wysokości 2.600 zł miesięcznie, jak również to, że w tym czasie nie realizował on powyższego obowiązku w pełnej wysokości. Bezsporne jest także, że począwszy od stycznia 2020 r. z majątku oskarżonego prowadzona była egzekucja komornicza,
w ramach której - w okresie objętym zarzutem - doszło do częściowego wyegzekwowania na rzecz małoletniego świadczeń pieniężnych wynikających z prawomocnie orzeczonego obowiązku alimentacyjnego.

Odnosząc się do zarzutów apelacji należy w pierwszej kolejności wskazać, iż bezsporne pozostaje, że należności z tytułu alimentów nie były przekazywane bezpośrednio do rąk matki małoletniego, zgodnie z treścią obowiązującego orzeczenia sądowego. Okoliczność ta nie może jednak zostać oceniona w oderwaniu od ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd Rejonowy, które Sąd Odwoławczy w pełni podziela.

Jak trafnie ustalił Sąd pierwszej instancji, przyczyną takiego stanu rzeczy były wcześniejsze zaległości K. K. (1) (poprzednie nazwisko K.)
w regulowaniu opłat za przedszkole, co doprowadziło do odmowy dalszego uczęszczania małoletniego M. K. do tej placówki. Nie ulega przy tym wątpliwości, że koszty związane z edukacją przedszkolną stanowią element usprawiedliwionych kosztów utrzymania dziecka. Ponadto, co wynika zarówno z materiału dowodowego, jak
i z twierdzeń samego skarżącego, rodzice małoletniego zawarli porozumienie, zgodnie
z którym – wobec powstałych wcześniej zaległości – to G. K. będzie bezpośredniego regulował opłaty przedszkolne, przy jednoczesnym uiszczaniu alimentów w kwocie pomniejszonej o wysokość tych opłat. Okoliczność, iż K. K. (1) ogranicza zakres tego porozumienia wyłącznie do jednej placówki – tj. przedszkola (...)! (...) – nie wpływa na jego skuteczność ani wiążący charakter.

Sąd Odwoławczy w pełni aprobuje stanowisko Sądu Rejonowego, zgodnie z którym regulowanie przez oskarżonego opłat za przedszkole syna – przystosowane do potrzeb dziecka wynikających z jego zaburzeń rozwojowych – stanowiło formę realizacji ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. W konsekwencji, Sąd meriti zasadnie uwzględnił przy ustalaniu stanu faktycznego wpłaty dokonywane przez G. K. na rzecz przedszkola w okresie od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia 30 czerwca 2020 r. Przeprowadzone przez Sąd pierwszej instancji wyliczenia należności alimentacyjnych należy uznać za prawidłowe, albowiem znajdują one pełne oparcie
w zgromadzonym materiale dowodowym, który został przez ten Sąd należycie wskazany i oceniony. W konsekwencji, wbrew zarzutom apelacji, Sąd Rejonowy trafnie przyjął, iż zachowanie G. K. nie wyczerpało znamion czynu zabronionego zarzucanego mu w akcie oskarżenia. Sąd Rejonowy dokonał wszechstronnej i rzetelnej analizy materiału dowodowego, prawidłowo ustalając, iż powstała po stronie oskarżonego zaległość alimentacyjna w okresie od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia 30 czerwca 2020 r. wyniosła 6.669,53 zł, a zatem nie przekroczyła równowartości co najmniej trzech świadczeń okresowych, tj. kwoty 7.800 zł, stanowiącej ustawową przesłankę przypisania odpowiedzialności karnej za przestępstwo niealimentacji. Skoro nastąpiła dekompletacja znamion przestępstwa niealimentacji nie było podstaw dla przypisania G. K. odpowiedzialności karnej za czyn z art. 209 § 1a k.k.

Nie sposób podzielić zapatrywania pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej, jakoby zakwestionowane ustalenia faktyczne zostały poczynione wyłącznie w oparciu o wyjaśnienia oskarżonego. Sąd Rejonowy, odtwarzając stan faktyczny sprawy oraz ustalając rzeczywistą wysokość zaległości obciążającej oskarżonego, oparł się nie tylko na jego wyjaśnieniach, lecz również na zeznaniach oskarżycielki posiłkowej, a przede wszystkim na obszernym i zróżnicowanym materiale dowodowym w postaci dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy. Zgromadzona dokumentacja została szczegółowo omówiona w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku, z precyzyjnym wskazaniem kart akt, na których się znajduje, oraz poddana wszechstronnej ocenie pod kątem jej wiarygodności i mocy dowodowej. Ocena ta odpowiada wymogom określonym w art. 7 k.p.k. i nie nosi cech dowolności. W konsekwencji wniesiona apelacja ma charakter wyłącznie polemiczny, sprowadzając się do selektywnego przywoływania wybranych elementów materiału dowodowego, zgodnych z tezą skarżącego, przy jednoczesnym pominięciu jego całościowej i logicznej analizy, dokonanej prawidłowo przez Sąd pierwszej instancji. Z tych powyższych względów apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie.

Lp.

Wniosek

3.1.

O uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Wobec niezasadności zarzutów apelacji z przyczyn wskazanych wyżej wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. W sprawie brak było również okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu określonych w art. 439 k.p.k. oraz art. 440 k.p.k.

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

1.7.  Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

5.1.1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Wyrok Sądu Rejonowego w Otwocku z dnia 22 maja 2023 roku, sygn. akt II K 771/20

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Jak wykazano w pkt. 3.1 zarzuty są niezasadne. W sprawie brak było również okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu określonych w art. 439 k.p.k. oraz art. 440 k.p.k.

Apelacja pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej okazała się nietrafna w odniesieniu do podniesionych w niej zarzutów kwestionujących prawidłowość rozstrzygnięcia Sądu I instancji i podnoszącego wadliwą ocenę materiału dowodowego dokonaną przez ten Sąd, skutkującą błędnymi ustaleniami faktycznymi. Apelacja ta w ocenie Sądu Okręgowego ma charakter polemiczny ze stanowiskiem Sądu I instancji.

Jak wielokrotnie podkreślano w doktrynie i orzecznictwie przekonanie Sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną art. 7 k.p.k. wtedy, gdy: jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy (art. 410 k.p.k.) i to w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy (art. 2 § 2 k.p.k.), stanowi wyraz rozważenia wszystkich tych okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego (art. 4 k.p.k.), jest wyczerpujące i logiczne - z uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego - uargumentowane w uzasadnieniu wyroku (art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k.). Akcentuje to szereg orzeczeń Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych (por. wyrok SN z 3.09.1998 r. sygn. V KKN 104/98 – Prokuratura i Prawo rok 1999, nr 2, poz. 6; a także wyrok SA w Łodzi z 20.03.2002 r. sygn. II AKa 49/02 – Prokuratura i Prawo rok 2004, nr 6, poz. 29). Wszystkim tym wymogom Sąd Rejonowy sprostał.

Ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie zostały poczynione przez Sąd Rejonowy prawidłowo, na podstawie całokształtu materiału dowodowego ujawnionego w toku rozprawy głównej, ocenionego w sposób wszechstronny z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy oraz doświadczenia życiowego. Sąd Rejonowy ocenił materiał dowodowy w sposób drobiazgowy i kompleksowy, odnosząc się do wszystkich zgromadzonych i przeprowadzonych w toku rozprawy dowodów. Trzeba zarazem podkreślić, iż Sąd Rejonowy przeprowadził postępowanie w sposób wyczerpujący, dążąc do pełnego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym skrupulatnie weryfikując przedstawione przez strony stanowisko w sprawie.

1.8.  Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

5.2.1.

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany

1.9.  Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

1.1.7.  Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.1.1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

5.3.1.4.1.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

1.1.8.  Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

1.10.  Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

Na podstawie art. 624 k.p.k. Sąd odwoławczy zwolnił oskarżycielkę posiłkową K. K. (1) od uiszczenia kosztów sądowych w postępowaniu odwoławczym, przejmując wydatki na rachunek Skarbu Państwa.

Na podstawie art. 636 k.p.k. zasądzono od oskarżycielki posiłkowej K. K. (1) na rzecz oskarżonego G. K. poniesione przez niego koszty procesu z tytułu ustanowienia obrońcy w instancji odwoławczej w kwocie 1008 zł.

O wynagrodzeniu r.pr. A. F. orzeczono na podstawie § 17 ust. 2 pkt 4 w zw. z § 20 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu.

7.  PODPIS

SSR (del.) Izabela Kościarz - Depta

1.11.  Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Całość wyroku

0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść

☒ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

0.1.1.4. Wnioski

☒

uchylenie

☐

zmiana