Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 15 października 2025 r.

Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący Sędzia SO Renata Gąsior

Protokolant st. sekr. sądowy Marta Jachacy

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2025 r. w Warszawie

sprawy (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W.

z udziałem Grupa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. oraz G. Z., W. C., M. D. (1), M. D. (2)

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych(...) Oddział w W.

o wysokość podstawy wymiaru składek

na skutek odwołania (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą
w W.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział w W.

- z dnia 24 października 2023 roku Nr (...)

- z dnia 24 października 2023 roku Nr (...)

- z dnia 24 października 2023 roku Nr (...)

- z dnia 24 października 2023 roku Nr (...)

- z dnia 24 października 2023 roku Nr (...)

1.  oddala odwołania,

2.  zasądza od odwołującej (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...)Oddział w W. kwotę 5.760,00 zł (pięć tysięcy siedemset sześćdziesiąt złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Renata Gąsior

UZASADNIENIE

(...) sp. z o.o. z siedzibą w W. złożyła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 24 października 2023 r., nr (...) dotyczącej ubezpieczonego J. P. (1). Odwołująca zaskarżyła powyższą decyzję w całości i wniosła o jej uchylenie, a w przypadku, gdyby sąd uznał, że nie zachodzą podstawy do uchylenia decyzji o dokonanie jej zmiany i stwierdzenie prawidłowej wysokości należności z tytułu składek, w tym stwierdzenie, że płatnik składek prawidłowo ustalił podstawy należności z tytułu składek w stosunku do danego ubezpieczonego oraz prawidłowo określił wysokość należnych składek. Równocześnie płatnik składek wniósł o zobowiązanie organu rentowego do złożenia kompletnej dokumentacji ubezpieczeniowej związanej ze sprawą, jak też wszelkiej dokumentacji złożonej przez płatnika składek będącego w dyspozycji ZUS i dopuszczenie dowodu z tej dokumentacji. Wniesiono także o dopuszczenie dowodu z pisemnego przesłuchania płatnika składek w charakterze strony i dopuszczenie dowodu z przesłuchania wskazanych świadków (odwołanie z dnia 6 grudnia 2023 r. k. 3 a.s.).

Odwołania o tożsamej treści jak w sprawie ubezpieczonego (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. złożyła również od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 24 października 2023 r., o numerach:

1.  (...) - dotyczącej W. C.;

2.  (...) - dotyczącej M. D. (1);

3.  (...) - dotyczącej M. D. (2);

4.  (...) - dotyczącej G. Z..

(odwołania z dnia 6 grudnia 2023 r., k. 3-3v akt o sygn. VII U 133/24, k. 3-3v akt o sygn. VII U 138/24, k. 3-3v akt o sygn. VII U 142/24, k. 3-3v akt o sygn. VII U 118/24).

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...)Oddział w W. wniósł o oddalenie odwołań oraz o zasądzenie od odwołującej się spółki zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Równocześnie organ rentowy wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania ubezpieczonych na okoliczności zakresu faktycznie wykonywanych czynności w ramach umowy zlecenia zawartej z płatnikiem składek GRUPA (...) sp. z o.o. oraz w ramach umowy zlecenia zawartej z (...) sp. z o.o. oraz dopuszczenie i przeprowadzanie dowodów ze wskazanych dokumentów. W uzasadnieniach odpowiedzi na odwołania organ rentowy odniósł się do braku podstaw do uchylenia decyzji powołując się na art. 477 ¹⁴ § 2 ¹ k.p.c. wskazał, że w przedmiotowej sprawie decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, zatem nie można uznać, że została wydana z rażącym naruszeniem przepisów o postępowaniu przed organem rentowym. W dalszej części organ rentowy zaznaczył, że na podstawie przeprowadzonych przesłuchań osób ubezpieczonych ustalił, że w ramach zawartych umów świadczone były prace w zakresie ochrony obiektów. Na podstawie zawartych obu umów w podmiotach (...) sp. z o.o. oraz GRUPA (...) sp. z o.o. ubezpieczeni wykonywali taką samą pracę. Przy czym niektórzy z przesłuchanych zleceniobiorców nie mieli świadomości, że zawarte zostały dwie umowy, ponieważ nie odróżniali pracy wykonywanej na podstawie umowy zawartej ze spółką (...) sp. z o.o. od umowy zlecenia zawartej z GRUPA (...) sp. z o.o. Część ubezpieczonych zgodnie zeznała, że firmy były ze sobą powiązane nazwą SPEKTRA, siedzibą oraz osobą M. R. (1), wykonywali pracę o tożsamym charakterze, w tych samych miejscach, korzystali z tych samych narzędzi i ubioru przy realizacji umów dla obu płatników, co więcej nie potrafili rozróżnić wykonywanej pracy pomiędzy obu płatników. Organ rentowy zauważył, że materiał dowodowy zgromadzony w toku kontroli, powiązania osobowe oraz przepływy finansowe pomiędzy płatnikami składek wskazują, że umowy zlecenia zawarte z GRUPA (...) sp. z o.o. zostały zawarte w celu obejścia przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w rozumieniu przepisu art. 58 § 1 k.c. Faktycznym i finalnym beneficjentem usług świadczonych przez w/w zleceniobiorcę w podmiocie GRUPA (...) sp. z o.o. jest płatnik składek (...) sp. z o.o. ponieważ w/w ubezpieczeni świadczyli usługi w ramach jednego stosunku zobowiązaniowego. Organ rentowy zauważył, że zatrudnieni faktycznie świadczyli usługi na rzecz (...) sp. z o.o., jednakże podział przedmiotu umów został dokonany w celu obejścia przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, poprzez sztuczne stworzenie drugiego tytułu do ubezpieczeń. W ten sposób stworzono możliwość zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych z jednej umowy. Praktyka taka umożliwiła obniżenie kosztów zatrudnienia, ponieważ składki na ubezpieczenia społeczne naliczano wyłącznie od części wynagrodzenia, z tytułu jednej umowy. W ocenie organu rentowego rozdzielenie powyższych czynności na umowę o pracę i umowę zlecenia było zamierzonym działaniem płatnika, polegającym na obniżeniu kosztów wynikających z obowiązku odprowadzania składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne. Czynności wynikające z obydwu umów realizowane były w tym samym okresie i w tym samym miejscu. Zawarcie dodatkowej umowy zlecenia, miało na celu wyłącznie obejście prawa, poprzez ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne od niższej kwoty. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zauważył, że podleganie ubezpieczeniom społecznym z określonych tytułów, a w konsekwencji również podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne wynikają z rzeczywistego sposobu wykonywania zatrudnienia, a nie z samego faktu sporządzenia umów w określony sposób. Zredagowanie dwóch umów obejmujących w istocie jeden stosunek zobowiązaniowy i wskazanie jako tytułu do objęcia ubezpieczeniami społecznymi tylko jednej z nich należy traktować w świetle art. 9 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jako obejście przepisów prawa w rozumieniu art. 58 § 1 Kodeksu cywilnego, którego celem jest pozoracja zbiegu tytułów ubezpieczenia społecznego i obniżenie kosztów wynikających z obowiązku odprowadzania składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zauważył, że celem tego działania była pozoracja zbiegu tytułów ubezpieczenia społecznego skutkująca obniżeniem kosztów związanych z opłacaniem składek na ubezpieczenia społeczne (por. wyrok sadu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 11 maja 2012 r. o sygn. akt III AUa 908/11) - uniknięcie „oskładkowania” drugiej z umów opiewającej na wyższą kwotę. Podleganie ubezpieczeniom społecznym, a w konsekwencji również podstawa wymiaru składek wynikają z faktycznego wykonywania umów, a nie sposobu ich sporządzenia. Na potwierdzenie swojego stanowiska organ rentowy powołał się na szerokie orzecznictwo Sądu Najwyższego (wyroki SN: z dnia 25; z dnia 25 stycznia 2005 r., II UK 141/04; z dnia 29 marca 2006 r., II PIC 163/05, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2013 r., sygn. akt I UK 372/12, wyroku Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2013 r. o sygn. akt I UK 10/13). W dalszej części Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że wprawdzie zgodnie z art. 353 ¹ k.c. strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, pod warunkiem jednak, aby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości i celowi tego stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Cel zawarcia w sposób formalny umowy zlecenia, która realizowana była w ramach innej umowy sprzeciwia się właściwości i celowi tego stosunku oraz zasadom współżycia społecznego. Organ rentowy wskazał, że w tym stanie sprawy zaskarżone decyzje została wydane w sposób prawidłowy, wobec czego wniesiono o oddalenie odwołań (odpowiedzi na odwołania z dnia 2 stycznia 2024 r., k. 4-8 a.s., k. 4-8 akt o sygn. VII U 89/24, k. 4-8 akt o sygn. VII U 133/24, k. 4-8 akt o sygn. VII U 118/24, k. 4-8 akt o sygn. VII U 142/24, k. 4-8 akt o sygn. VII U 138/24).

Na podstawie art. 219 k.p.c. sprawy o sygn. VII U 142/24, VII U 118/24, VII U 133/24, VII U 138/24 (dotyczące ubezpieczonych: M. D. (2), G. Z., W. C. i M. D. (1)) zostały połączone ze sprawą o sygn. VII U 89/24 (dotycząca ubezpieczonego J. P. (1)) celem łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia (k. 96 a.s. o sygn. VII U 138/24, k. 74 a.s. o sygn. VII U 133/24, k. 64 a.s. o sygn. VII U 118/24, k. 65 a.s. o sygn. VII U 142/24).

(...) sp. z o.o. z siedzibą w W. zgłosiła swój udział w każdej z powyższych spraw (pismo procesowe z dnia 6 marca 2024 r. k.36 a.s. k.37 akt o sygn. VII U 142/24, k. 37 akt o sygn. VII U 118/24, k. 38 akt o sygn. VII U 133/24, k.36 akt o sygn. VII U 138/24).

W związku ze śmiercią J. P. (1) Sąd postanowieniem z dnia 27 czerwca 2025 r. na podstawie art. 355 k.p.c. umorzył postępowanie wobec ubezpieczonego J. P. (1) (k.184 a.s.).

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

GRUPA (...) sp. z o. o. w W. (nr KRS: (...)) prowadzi działalność gospodarczą od 18 lipca 2013 r. siedziba spółki znajduje się na ul. (...) w W.. Jej wspólnikami są M. R. (1) posiadający 50 udziałów o łącznej wartości 2.500,00 zł i M. R. (2) posiadająca 50 udziałów o łącznej wartości 2.500,00 zł. Prezesem zarządu spółki jest M. R. (1), zaś jego członkiem - M. R. (2), a jej prokurentem – S. R.. Przedmiotem działalności tej spółki jest m. in. działalność pomocnicza związana z utrzymaniem porządku w budynkach, wykonywanie instalacji elektrycznej, wodno–kanalizacyjnej i innych. Jako przedmiot przeważającej działalności przedsiębiorcy zostało wskazane „pozostałe sprzątanie” (informacja z Krajowego Rejestru Sądowego k. 20-26 a.s.).

(...) sp. z o.o. została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS: (...). Siedziba spółki znajduje się w W. przy ul. (...). Wspólnikami spółki jest S. R. posiadający 50 udziałów o łącznej wartości 100.00,00 zł, M. R. (1) posiadający 25 udziałów o łącznej wysokości 50.000,00 zł i M. R. (2) posiadająca 25 udziałów o łącznej wysokości 50.000,00 zł. Prezesem zarządu jest M. R. (1). Głównym przedmiotem działalności spółki jest działalność ochroniarska, z wyłączeniem obsługi systemów bezpieczeństwa (Informacja z Krajowego Rejestru Sądowego k. 10-19 a.s.).

W dniu 19 września 2014 r. spółka (...) sp. z o.o. zawarła ze spółką GRUPA (...) spółka z o. o. w W. umowę o współpracy, której przedmiotem było świadczenie wzajemnej pomocy w realizacji istniejących w chwili podpisania umowy lub przyszłych umów na świadczenie ochrony na terenie kraju, przy (...) sp. z o.o. swoje zobowiązanie miała wykonywać poprzez udzielenie wiadomości specjalnych, know how w zamian za co GRUPA (...) sp. z o.o. miała jej zapłacić lub pozostawić w dyspozycji do wykonania zlecenia swój zasób osobowy (pracowników, zleceniobiorców). Umowa przewidywała, że w przypadku udzielenia GRUPA (...) spółkę z o.o. wsparcia spółce (...) w zakresie realizacji zlecenia na ochronę osób lub/i mienia, każdorazowo strony uzupełnią/podpiszą zlecenie, które specyfikacja/wzór stanowi załącznik do umowy (umowa k. 305 akt kontroli - dalej jako a.k.).

W załączniku tym wskazano, że w ramach wsparcia osobowego GRUPA (...) sp. z o.o. uzyska od spółki (...) wynagrodzenie w wysokości kilkunastu złotych za każdą godzinę udzielonego wsparcia osobowego, powiększone o stawkę podatku VAT (k. 311 a.k.).

Podmioty te zawarły szereg tego rodzaju umów (k. 311-334 a.k.) w okresie objętym zaskarżoną decyzją i spółka (...) spełniała co miesiąc GRUPIE (...) sp. z o.o. obowiązek zapłaty z tego tytułu (k. 361-480 a.k.).

Spółka (...) wynajmowała spółce GRUPA (...) sp. z o.o. powierzchnię biurową przy ul. (...) (faktury k. 481-528 a.k.).

M. R. (1) wraz z siostra M. R. (2) jest współwłaścicielem spółki GRUPA (...) sp. z o.o. Przedmiotem działalności spółki są usługi serwisu sprzątającego oraz usługi ochrony osób i mienia – wykonują usługi na terenie całego kraju. Właścicielem spółki (...) sp. z o.o. jest S. R., M. R. (1) i obecnie M. R. (2). (...) sp. z o.o. jest to agencja ochrony, ma też w swoim zakresie serwis sprzątający, serwis techniczny, montaż urządzeń elektronicznych do ochrony. Spółki miały podpisane umowy z różnymi podmiotami na wykonywanie m.in. prac gospodarczych i ochroniarskich. Spółka obsługiwała m.in. obiekt w K., gdzie pracował m.in. J. P. (1). W międzyczasie spółka GRUPA (...) sp. z o.o. podpisała kontrakt z (...) sp. z o.o., gdzie było zawartych kilka różnych umów – umowy na usługi ochrony, sprzątania, serwisów technicznych, przyłączy, obiektów elektrycznych i hydraulicznych. G. Z. w 2018 r. w obiekcie (...) sp. z o.o. pracował jako ochroniarz. W 2019 r. pracował jako pracownik ochrony na obiekcie G. (...) przy ul. (...), gdzie umowa została zawarta pomiędzy spółką GRUPA (...). Z kolei, obiekt (...), gdzie pracował m.in. W. C. składa się z dwóch biurowców – studia telewizyjnego oraz parkingu dla samochodów służbowych. (...) sp. z o.o. ma podpisaną umowę z (...), a GRUPA (...) sp. z o.o. z Przedsiębiorstwem (...). Ubrania pracowników miały logo Spektra ochrona i pracownicy pracując dla obu spółek wykonywali swoje obowiązki w tych samych ubraniach. Spółka GRUPA (...) sp. z o.o. cały czas rośnie, pozyskuje nowe kontrakty, a spółka (...) sp. z o.o. obsługuje kontrakty, które zostały zawarte za czasów ojca M. R. (1). Od około dwóch lat M. R. (1) całkowicie przejął od swojego ojca (...) sp. z o.o. (zeznania M. R. (1) k. 82-84 a.s.).

J. P. (1) rozpoczął współpracę z firmą (...) sp. z o.o. około 2019 r. Ubezpieczony jednocześnie podpisał umowy z firmą (...) sp. z o.o. i GRUPĄ (...) sp. z o.o. Pracę w ramach zlecenia dla spółki (...) sp. z o.o. wykonywał w K. w firmie (...). Zajmował się tam ochroną obiektu, monitoringiem, pracami porządkowymi wokół obejścia, odśnieżaniem. Były dwa posterunki, ubezpieczony raz pracował na jednym, a raz na drugim posterunku. J. P. (1) pracował na noce od 17:00 do 5:00. W trakcie nocnej zmiany ubezpieczony robił obchody co dwie godziny, sprawdzał monitoring na głównym posterunku. Na tylnym miał tylko obchód, załączenie alarmu, oświetlenia. W czasie, kiedy ubezpieczony pracował w spółce (...) sp. z o.o. miał ubranie robocze: czarną koszulkę, spodnie czarne, kurtkę na zimę, czapki, rękawiczki, obuwie. Jedna umowa była na posterunku głównym, a druga na tylny posterunek i do prac porządkowych. Ubezpieczony otrzymywał dwa przelewy z dwóch umów. Niezależnie od tego, czy pracował na głównym posterunku czy tylnym miał tą samą odzież służbową. Ubezpieczony nie odróżniał dla kogo wykonywał dane czynności. W trakcie zmiany albo był na posterunku głównym albo na tylnym. Jeżeli jakiś pracownik miał zwolnienie trzeba go było zastąpić to ubezpieczony przychodził na ten drugi posterunek i go zastępował. J. P. (1) posiadał identyfikator SPEKTRA ze zdjęciem - był to jeden identyfikator, nie miał oddzielnego identyfikatora dla spółki GRUPA (...) sp. z o.o. Dla obu spółek był jeden brygadzista. J. P. (1) nie rozróżniał, że wykonuje pracę dla dwóch różnych podmiotów zależnie od posterunku, na którym pracował (zeznania J. P. (1) k. 78-80 a.s.).

G. Z. umowę o pracę ze spółką (...) sp. z o.o. miał od 2006 roku. Umowę zlecenia zawartą ze spółką GRUPA (...) sp. z o.o. miał jednocześnie od 2018 roku do końca 2019 roku. Przez cały czas ubezpieczony pracuje na obiekcie Huta (...) – zatrudniony jest na stanowisku pomocnika dowódcy, na monitoringu. Do jego obowiązków należy: obserwacja monitoringu, obiektu zewnętrznego i wewnętrznego. Ubezpieczony pracuje w pomieszczeniu monitoringu - jest to wydzielony pokój dla ochrony. Przełożonym ubezpieczonego był M. P., który jest koordynatorem obiektu. G. Z. posiada strój służbowy: t-shirt, polar, spodnie bojowe, kurtkę, czapkę. Ubrania mają logo Spektra. Pracę dla GRUPA (...) sp. z o.o. wykonywał na targach na ul. (...) oraz na ul. (...). Ubezpieczony pracował na rzecz GRUPY (...) w czasie wolnym od pracy w Hucie (...). Propozycję pracy na zlecenie dla GRUPA (...) otrzymał od inspektora B. – był on inspektorem w firmie (...), który kontaktował się z ubezpieczonym telefonicznie (zeznania G. Z. k.80-81 a.s.).

W. C. umowę zlecenia z firmą (...) sp. z o.o. ma od 2017 roku i w dalszym ciągu jest pracownikiem na zlecenie firmy (...). W pewnych okresach posiadał również umowy ze spółką GRUPA (...) sp. z o.o. W ramach umowy z firmą (...) pracował jako pracownik ochrony. Pracował na obiekcie (...) przy ul. (...) w K.. Do jego obowiązków należy: ochrona mienia, osób oraz obiektu oraz nadzór nad monitoringiem, sprawdzanie monitoringu, zabezpieczeń. Wykonuje również obchody obiektu. Posiadał ubranie służbowe: buty, spodnie wyjściowe, koszule z krótkim i długim rękawem, kurtkę letnią i zimową oraz czapkę. Ubrania miały logo Spektra. W tamtym czasie jego przełożonym był J. K. - koordynator. Pod jego nadzorem były ustalane grafiki pracy. Natomiast umowy zlecanie dla GRUPY (...) były wykonywane na obiekcie Przedsiębiorstwa (...) ul. (...). To był ten sam obiekt z tym, że od strony ul. (...). Był to ten sam teren, na którym były różne budynki. W skład Przedsiębiorstwa (...) wchodziły dwa budynki. Natomiast wszystkie były na tym samym terenie. Umowy zlecenia stanowiły możliwość dodatkowego dorobienia. Pracę dla GRUPY (...) w ramach zlecenia ubezpieczony wykonywał między dyżurami dla (...). W ramach pracy na zlecenie dla GRUPY (...) również podlegał pod koordynatora J. K.. Grafik przygotowywał dowódca zmiany, ale był ustalany w porozumieniu koordynatorem J. K. (zeznania W. C. k. 81-82 a.s.).

M. D. (1) umowę ze spółką (...) sp. z o.o. zawarł w dniu 1 stycznia 2019 r., a ze spółką Grupa (...) sp. z o.o. w dniu 15 września 2019 r. Ubezpieczony pracował tylko w jednym miejscu – (...) sp. z o.o. w Z.. Ubezpieczony nie potrafił rozróżnić zakresu wykonywanych obowiązków na rzecz spółki (...) sp. z o.o. i GRUPA (...) sp. z o.o. Ubezpieczony otrzymał strój roboczy z logo GRUPA (...) pomimo, że w tym czasie umowę miał zawartą jedynie ze spółką (...) sp. z o.o. Nadzór nad wykonywaną pracą przez ubezpieczonego wykonywaną zarówno na rzecz spółki (...) sp. z o.o. jak i GRUPA (...) sp. z o.o. sprawował Dyrektor oddziału K. K., jednak ubezpieczony kontaktował się z nim głównie telefonicznie (zeznania M. D. (1) k. 83-87 a.s. o sygn. VII U138/24).

M. D. (2) świadczył pracę na podstawie umowy zlecenia na rzecz GRUPY (...) oraz (...) sp. z o.o. Posiadał strój roboczy – garnitur, polar i koszulkę polo. Nadzór nad wykonywaną przez niego pracą sprawował inspektor. Ubezpieczony świadczył pracę na rzecz spółek podczas obsługi targów Modlińska. Ubezpieczony zajmował się ochroną osób i mienia na targach. M. D. (2) posiadał tożsame zadania w ramach obowiązków wykonywanych na rzecz (...) sp. z o.o. i GRUPA (...) sp. z o.o. (zeznania M. D. (2) k.142-148 a.s.).

W dniu 31 marca 2023 r. organ rentowy zawiadomił odwołującą spółkę o zamiarze wszczęcia kontroli (k. 1 tom 1 a. k.).

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. przeprowadził kontrolę u płatnika składek (...) sp. z o.o. w zakresie:

- prawidłowości i rzetelności obliczania składek na ubezpieczenia społeczne oraz innych składek, do których pobierania jest zobowiązany Zakład oraz zgłaszania do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego;

- ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych i wypłacania tych świadczeń oraz dokonywania rozliczeń z tego tytułu;

- prawidłowości i terminowości opracowywania wniosków o świadczenia emerytalne i rentowe;

- wystawiania zaświadczeń lub zgłaszania danych dla celów ubezpieczeń społecznych;

- prawidłowości i rzetelności danych przekazanych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych we wniosku o świadczenie postojowe na podstawie ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem i zwalczaniem (...)19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych;

- prawidłowości i rzetelności danych przekazanych do ZUS we wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania składek, złożonego na podstawie ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...)19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.

Organ rentowy wskazał, że w wyniku przeprowadzonej kontroli ustalił, ż spółki (...) oraz M. R. (1) (...) w W. zatrudniali tych samych ubezpieczonych na podstawie umów zlecenia na stanowiskach pracowników ochrony, a część ubezpieczonych nie potrafiła rozróżnić i rozdzielić pracy świadczonej na podstawie każdej z tych umów. Niektórzy ubezpieczeni nie mieli wiedzy, że wykonywali pracę także na podstawie umów zlecenia i uważali, że pracowali tylko dla spółki (...). Faktycznym przedmiotem obu umów było dozorowanie obiektów, a czynności na podstawie obu umów świadczone były zawsze w tym samym miejscu – w obiekcie, który dana osoba ochraniała. Prowadzona w formie grafiku ewidencja czasu pracy nie zawierała rozróżnienia świadczenia czynności z umowy zlecenia na rzecz spółek i na rzecz przedsiębiorcy M. R. (1). Nadto, ta sama osoba nadzorowała i koordynowała pracę wykonywaną na podstawie wszystkich umów (protokół kontroli z 16 czerwca 2023 r., k. 3637-3871 a.k. tom 5).

Po zakończeniu postępowania administracyjnego organ rentowy, wydał decyzje z dnia 24 października 2023 r. o numerach:

⚫

(...) – dotyczącą W. C.;

⚫

(...) - dotyczącą M. D. (1);

⚫

(...) - dotyczącą M. D. (2);

⚫

(...) - dotyczącą G. Z..

Zakład ustalił we wskazanych decyzjach podstawy wymiaru składek za ww. pracowników na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne z tytułu wykonywania umów zlecenia u płatnika składek (...) sp. z o.o. i jednocześnie zatrudnionych na podstawie umów zlecenia u płatnika składek GRUPA (...) sp. z o.o.

Organ rentowy wskazał, że w wyniku przeprowadzonej kontroli ustalił, że (...) sp. z o.o. (NIP: (...)) zatrudniała ubezpieczonych na podstawie umowy zlecenia oraz zgłosiła do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych emerytalnego, rentowych, chorobowego, wypadkowego i obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego. Osoby te miały również zawarte umowy zlecenia z firmą GRUPA (...) sp. z o.o. (NIP: (...)) i z tego tytułu zostały zgłoszone wyłącznie do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego. Obie umowy były zawierane w okresach pokrywających się ze sobą zgłoszeniami do ubezpieczeń. Z tytułu umowy zlecenia zawartej ze spółką (...) sp. z o.o. (NIP: (...)) zatrudniona osoba uzyskiwała przychód miesięczny brutto w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, co pozwalało w firmie GRUPA (...) sp. z o.o. podlegać tylko do ubezpieczenia zdrowotnego. Powiązane biznesowo i osobowo GRUPA (...) sp. z o.o. z firmą (...) sp. z o.o. działając w porozumieniu miały zawartą umowę o współpracę o tożsamej treści i dacie zawarcia. Na okoliczność zatrudnienia i świadczenia pracy/usług u płatników składek GRUPA (...) sp. z o.o. oraz (...) sp. z o.o. przesłuchano osoby wykonujące usługi ochrony obiektów. Na podstawie obu umów w podmiotach (...) sp. z o.o. i GRUPA (...) sp. z o.o. ubezpieczeni wykonywali taką samą pracę, w tym samym miejscu. Ubezpieczeni zgodnie zeznali, że wykonywali pracę o tożsamym charakterze, w tych samych miejscach, korzystali z tych samych narzędzi i ubioru przy realizacji umów dla obu płatników, co więcej nie potrafili rozróżnić wykonywanej pracy pomiędzy obu płatników. Z przesłuchania ubezpieczonych wynika, że zatrudnieni świadczyli usługi w ramach jednego stosunku zobowiązaniowego. Organ rentowy wskazał, że należy zatem uznać, że (...) sp. z o.o., będąca podstawowym zleceniodawcą dla ubezpieczonych powinna być również płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne z tytułu umów zleceń zawartych przez ubezpieczonych z GRUPA (...) sp. z o.o. W dalszej konsekwencji (...) sp. z o.o. jako płatnik składek, miała obowiązek zadeklarować składki na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne i obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne od zsumowanych wynagrodzeń osiągniętych z obu umów (decyzje z 24 października 2023 r., nienumerowane karty akt organu rentowego).

Płatnik składek nie zgodził się z wydanymi przez organ rentowy decyzjami i zaskarżając je zainicjował przedmiotowe postępowanie (odwołanie z dnia 6 grudnia 2023 r. k. 3 a.s., odwołania z dnia 6 grudnia 2023 r., k. 3-3v akt o sygn. VII U 142/24, k. 3-3v akt o sygn. VII U 118/24, k. 3-3v akt o sygn. VII U 133/24, k. 3-3v akt o sygn. VII U 138/24).

Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie powołanych dokumentów, a także na podstawie zeznań stron – ubezpieczonych: J. P. (1), M. D. (1), W. C., G. Z., M. D. (2) oraz M. R. (1) - prezesa Zarządu odwołującej się spółki oraz zainteresowanej spółki.

Powołane przez Sąd dowody z dokumentów zostały ocenione jako wiarygodne. Strony nie kwestionowały ich autentyczności i treści, dlatego to, co z nich wynika, stało się podstawą ustaleń faktycznych.

Zeznaniom ubezpieczonych J. P. (1), M. D. (1), W. C., G. Z., M. D. (2) Sąd dał wiarę w zakresie, w którym potwierdzili, że w latach 2018-2019 mieli podpisane umowy zlecenia zarówno ze spółką GRUPA (...) sp. z o.o. jak i (...) sp. z o.o., oraz w którym wskazali, że wykonywane przez nich czynności na rzecz obu spółek nie różniły się od siebie. Świadkowie wykonywali pracę w spornym okresie czasu na podstawie umów zlecenia zarówno dla spółki (...) sp. z o.o. i GRUPA (...) sp. z o.o. jako pracownicy ochrony. Ubezpieczeni spójnie wskazywali, że nie byli w stanie odróżnić pracy, która wykonywali na rzecz spółki (...) sp. z o.o. i GRUPA (...) sp. z o.o. Wykonywali tożsame czynności w ramach obu umów, a praca była nadzorowana przez te sam osoby. Zeznania ubezpieczonych były spójne i w ocenie Sądu zasługiwały na danie im wiary, ponieważ znajdują odzwierciedlenie w pozostałym zebranym materiale dowodowym.

Zeznaniom reprezentującego płatnika składek M. R. (1) Sąd dał wiarę w części, jednak jedynie w zakresie zasad na jakich współpracują podmioty objęte zaskarżoną decyzją. Zeznania M. R. (1) nie zasługiwały na uwzględnienie pod względem okoliczności, które miały uzasadniać podpisywanie z pracownikami dwóch odrębnych umów, ponieważ okoliczności te nie znalazły potwierdzenia w zeznaniach ubezpieczonych oraz pozostałym materiale dowodowym.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołania wniesione przez płatnika składek nie zasługiwały na uwzględnienie.

Istota przedmiotowego postępowania sprowadzała się do oceny prawidłowości zakwestionowania przez organ rentowy umów zlecenia zawartych przez ubezpieczonych ze spółką (...) sp. z o.o. i spółką GRUPA (...) sp. z o.o. Zdaniem ZUS, ubezpieczeni jako zleceniobiorcy odwołującej się spółki, realizując zadania wykonywane na podstawie umów zlecenia zawartych z GRUPA (...), w rzeczywistości wykonywali je na rzecz spółki (...).

Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1230 – dalej jako ustawa systemowa; s.u.s.), obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są: pracownikami, z wyłączeniem prokuratorów; osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi dalej "zleceniobiorcami", oraz osobami z nimi współpracującymi, z zastrzeżeniem ust. 4. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy systemowej osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 (pracownicy), spełniające jednocześnie warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z innych tytułów, są obejmowane ubezpieczeniami tylko z tytułu stosunku pracy, umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarły z pracodawcą, z którym pozostają w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonują pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostają w stosunku pracy, członkostwa w spółdzielni, otrzymywania stypendium doktoranckiego, służby, pobierania świadczenia szkoleniowego, świadczenia socjalnego, zasiłku socjalnego albo wynagrodzenia przysługującego w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie. Mogą one dobrowolnie, na swój wniosek, być objęte ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi również z innych tytułów, z zastrzeżeniem ust. 1a. Ubezpieczeni wymienieni w ust. 1, których podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy, członkostwa w spółdzielni, służby, pobierania świadczenia szkoleniowego, świadczenia socjalnego, zasiłku socjalnego lub wynagrodzenia przysługującego w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie w przeliczeniu na okres miesiąca jest niższa od określonej w art. 18 ust. 4 pkt 5a, podlegają również obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów, z zastrzeżeniem ust. 1b i art. 16 ust. 10a. (ust 1a). Zgodnie natomiast z art. 9 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, osoba spełniająca warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z kilku tytułów, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4-6 i 10 ustawy systemowej, jest objęta obowiązkowo ubezpieczeniami z tego tytułu, który powstał najwcześniej. Może ona jednak dobrowolnie, na swój wniosek, być objęta ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi także z pozostałych, wszystkich lub wybranych tytułów lub zmienić tytuł ubezpieczeń, z zastrzeżeniem art. 9 ust. 7 ustawy systemowej. W przypadku zbiegu kilku tytułów ogólnych obowiązuje zasada pierwszeństwa w czasie, co oznacza, że obowiązek ubezpieczenia istnieje z tego tytułu, który powstał najwcześniej, przy czym możliwa jest zmiana tytułu ubezpieczenia. Przepis art. 9 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w sytuacji zbiegu tytułów do podlegania ubezpieczeniu społecznemu daje możliwość wyboru jednego z tych tytułów ubezpieczonemu. Zamiarem ustawodawcy było stosowanie tej instytucji jedynie wówczas, gdy u danej osoby wystąpi rzeczywisty zbieg tytułów do podlegania ubezpieczeniu społecznemu, nie wtedy, gdy ubezpieczony w sposób sztuczny i nienaturalny doprowadza do wytworzenia takiego zbiegu, wyłącznie na użytek skorzystania ze swoistego ustawowego dobrodziejstwa przewidzianego w przepisie art. 9 ust. 2 ustawy systemowej. Istotne jest przy tym, aby zatrudnienie w oparciu o każdą z umów zlecenia miało dla podmiotów je zawierających realny wymiar i znaczenie.

W myśl przepisu art. 4 pkt 2 ustawy systemowej płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne jest pracodawca - w stosunku do pracowników. Zgodnie z art. 4 pkt 2a ustawy systemowej - płatnikiem składek jest podmiot zgłaszający ubezpieczonych do ubezpieczeń społecznych - podmiot niebędący płatnikiem składek, o którym mowa w pkt 2, który dokonał zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych osób, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 (tj. zleceniobiorcę/osobę świadczącą usługi) oraz art. 8 ust. 2a. W świetle powyższego przepisu składki na ubezpieczenie społeczne za pracownika (art. 6 ust. 1 pkt 1 s.u.s.) odprowadza pracodawca, a za zleceniobiorcę/osobę świadczącą usługi (art. 6 ust. 1 pkt 4 s.u.s.) zleceniodawca.

Stosownie do treści art. 18 ust. 1, 2 i 3 ustawy systemowej w związku § 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz. U. Nr I61, poz. 1106 z późn. zm.) podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych osiągany przez pracowników u pracodawcy z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy, z wyjątkiem składników wynagrodzenia wymienionych w § 2 powołanego wyżej rozporządzenia. Zgodnie zaś z treścią przepisu art. 18 ust. 1a ustawy systemowej w przypadku osób o których mowa w art. 8 ust. 2a, w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe uwzględnia się również przychód z tytułu umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia albo umowy o dzieło. Z kolei w myśl art. 18 ust. 3 ustawy systemowej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zleceniobiorców ustala się zgodnie z ust. 1, jeżeli w umowie agencyjnej lub umowie zlecenia albo w innej umowie o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, określono odpłatność za jej wykonywanie kwotowo, w kwotowej stawce godzinowej lub akordowej albo prowizyjnie. Na mocy art. 20 ust. 1 ustawy systemowej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe i wypadkowe stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i ubezpieczenia rentowe. Ponadto stosownie do art. 81 ust. 1, ust. 5 i ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2561 z późn. zm.) do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne pracowników i zleceniobiorców stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tych osób. Podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne pomniejsza się o kwoty składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, potrąconych przez płatników ze środków ubezpieczonego, zgodnie z przepisami o systemie ubezpieczeń społecznych. Przy ustalaniu podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne, nie stosuje się wyłączeń wynagrodzeń za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną.

W przedmiotowej sprawie bezsporne było, że od przychodów ubezpieczonych z umów zlecenia zawartych ze spółką GRUPA (...) sp. z o.o., spółka ta opłaciła wyłącznie składkę zdrowotną. W ocenie Sądu ubezpieczeni w spornym okresie świadczyli pracę na rzecz jednego podmiotu, tj. dla spółki (...) sp. z o.o. i w związku z tym to ta spółka powinna opłacić za ubezpieczonych składki na ubezpieczenia społeczne nie tylko od kwot, które sama im wypłaciła, ale również od kwot wypłaconych ubezpieczonym przez spółkę GRUPA (...) sp. z o.o. w spornym okresie z tytułu umów zlecenia. Umowy zawarte ze spółką GRUPA (...) sp. z o.o. formalnie obowiązywały, ale w ocenie Sądu ich faktycznym celem było przysporzenie korzyści dla pierwotnego pracodawcy/zleceniodawcy tj. (...) sp. z o.o., przeważnie przykrycie pracy w tym samym obiekcie, na tym samym terenie, tego samego rodzaju i we współpracy z tym samym koordynatorem/inspektorem, ale rozdzielone na dwie umowy po to, by uniknąć obciążeń z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Wskazać należy, że zasada swobody umów (art. 353 ¹ k.c.) umożliwia stronom umowy ukształtowanie stosunku prawnego według ich uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie, ani zasadom współżycia społecznego. Natomiast o czynności prawnej, która ma na celu obejście ustawy można mówić, gdy pozwala na uniknięcie zakazów, nakazów lub obciążeń wynikających z przepisu ustawy i tylko z takim zamiarem została dokonana (por. wyrok SN z 11 stycznia 2006 r., II UK 51/05). Zgodnie z treścią art. 58 § 1 k.c. czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, że na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy. W ocenie Sądu umowy zlecenia zawarte przez ubezpieczonych ze spółką GRUPA (...) sp. z o.o. jako zawarte w celu obejścia prawa były – w świetle art. 58 § 1 k.c. - nieważne.

W sytuacji, gdy finalnym odbiorcą usługi jest ten sam podmiot, a zleceniobiorca wykonuje czynności w tym samym miejscu i czasie, to rozbicie tego zlecenia na dwie umowy, zawierane z dwoma podmiotami bez jakiegokolwiek logicznego czy ekonomicznie uzasadnionego celu, nie może być rozumiane inaczej niż jako działanie w celu obejścia prawa - działanie pozorujące zbieg tytułów do ubezpieczenia społecznego (Postanowienie SN z 13.05.2025 r., (...) 370/24, LEX nr 3863038). W sytuacji, gdy finalnym odbiorcą usługi jest ten sam podmiot, zleceniobiorca wykonuje czynności w tym samym miejscu i czasie, to rozbicie tego zlecenia na dwie umowy, zawierane z dwoma podmiotami bez jakiegokolwiek logicznego czy ekonomicznie uzasadnionego celu, nie można rozumieć inaczej, niż jako działanie w celu obejścia prawa - działanie pozorujące zbieg tytułów do ubezpieczenia społecznego (Postanowienie SN z 15.05.2020 r., III UK 207/19, LEX nr 3223787). Dla celów ubezpieczeń społecznych zarówno wykonywanie pracy na podstawie umów cywilnoprawnych zawartych z pracodawcą, jak i zawartych wprawdzie z osobą trzecią, ale gdy praca wykonywana jest na rzecz pracodawcy, jest traktowane tak jak świadczenie pracy w ramach klasycznego stosunku pracy łączącego jedynie pracownika z pracodawcą (Wyrok SN z 6.02.2014 r., II UK 279/13, LEX nr 1436176.).

W zaskarżonej decyzji organ rentowy przyjął, że skoro ubezpieczeni obok stosunku zlecenia ze spółką (...) sp. z o.o. równocześnie pozostawali ze zleceniodawcą GRUPĄ (...) w stosunku zlecenia, doprowadziło to do przekształcenia stosunku zlecenia zawartego z ze spółką GRUPA (...) w zlecenie ze spółką (...). W ocenie organu rentowego, doszło do obejścia przepisów prawa polegającego na rozbiciu jednego stosunku zobowiązaniowego na dwa poprzez stworzenie drugiego stosunku zobowiązaniowego w celu obniżenia podstawy wymiaru składek, a w konsekwencji nieuwzględnienie w podstawie wymiaru składek faktycznych przychodów ubezpieczonych, obniżając tym samym koszty działalności odwołującego się. Rzeczywistą przyczyną zawarcia drugiej umowy zlecenia było wykorzystanie przepisów o ubezpieczeniu społecznym i formalne stworzenie z jednego stosunku zobowiązaniowego dwóch tytułów do ubezpieczenia, z których tylko jeden rodził obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym (emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu), zaś drugi rodził jedynie obowiązek podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Sąd uznał przy tym, że organ rentowy prawidłowo oznaczył zobowiązanego do uiszczenia składek na ubezpieczenie społeczne, skoro to spółka (...) była finalnym odbiorcą czynności wykonywanych przez ubezpieczonych i taki był też cel gospodarczy umowy zawartej przez nich z samą spółką i ze spółką GRUPA (...). Ubezpieczeni w okresie wskazanym w decyzjach pozostawali w stosunku zlecenia ze spółką (...) i pobrali z tego tytułu wynagrodzenie, od którego uiszczone zostały składki na ubezpieczenie społeczne. W tym samym okresie ubezpieczeni związani byli również umową zlecenia z GRUPĄ (...) i pobrali z tego tytułu wynagrodzenie, od którego uiszczona została tylko składka zdrowotna. W ocenie Sądu organ rentowy wykazał okoliczność faktycznego wykonywania zlecenia przez ubezpieczonych, na podstawie umów zawartych dla odwołującej się spółki i spółki GRUPA (...), ale na rzecz odwołującej się spółki (...). Tym samym w powyższym zakresie zasadne okazały się twierdzenia, że umowy były zawierane celem rozbicia wynagrodzenia ubezpieczonych. Stąd też cały przychód ubezpieczonych z równolegle wiążących ich umów zlecenia powinien być oskładkowany przez spółkę (...).

Sąd, po analizie zarówno dowodów z dokumentów zebranych w ramach niniejszego postępowania jak i kontroli w odwołującej się spółce, doszedł do przekonania, że ustalenia organu rentowego były prawidłowe. Należało również podkreślić istniejące pomiędzy spółką (...) i spółką GRUPA (...) powiązania. W ocenie Sądu spółki były powiązane tak ściśle ze sobą kapitałowo, osobowo oraz zarządczo, że doskonale zdawały sobie z tego sprawę i robiły to w celu minimalizacji kosztów zatrudnienia osób, które w obu tych spółkach pracowały. Dlatego też Sąd uznał, że decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w tym zakresie są prawidłowe i słusznie organ rentowy określił wysokość podstawy składek włączając umowy zleceń z okresu objętego decyzjami.

W ocenie Sądu stanowisko odwołującego, który wskazywał, że ubezpieczeni nie wykonywali takich samych czynności tj. nie zajmowali się obsługą tych samych obiektów w ramach wykonywanych umów nie może stanowić o tym, że faktycznie świadczyli pracę dla dwóch różnych podmiotów. Faktycznie ubezpieczeni w ramach umów zawartych ze spółką (...) i spółką GRUPA (...) pełnili obowiązki i wykonywali swoje zadania często na różnych obiektach, jednak mieli te same stroje robocze podczas wykonywania obowiązków, a ponadto nie odróżniali oni, która praca jest wykonywana na zlecenie, której spółki. Dodatkowo należy zauważyć, że obiekty te często nie były od siebie znacznie oddalone. W przypadku np. ubezpieczonego W. C. wykonywał on swoje zadania w ramach umowy zawartej ze spółką (...) na obiekcie (...), a w ramach umowy zawartej ze spółką GRUPA (...) na obiekcie Przedsiębiorstwa (...), jednak budynki te znajdowały się na tym samym terenie, pod tym samym adresem. Z kolei w przypadku ubezpieczonego J. P. (2) miejsce wykonywania zlecenia różniło się jedynie tym, na którym posterunku pełnił dyżur – na głównym albo na tylnym. Przejścia pomiędzy posterunkami odbywały się płynnie i dla ubezpieczonego nie stanowiło różnicy dla jakiego podmiotu w danym momencie wykonuje pracę. Często, gdy zachodziła potrzeba zastępstwa innego pracownika, to ubezpieczony przechodził na drugi posterunek. Dodatkowo należy zauważyć, że celem stosunku zobowiązaniowego było wykonywanie czynności ochrony osób i mienia i jak słusznie zauważył organ rentowy podział na kilka umów nie miał znaczenia dla rodzaju wykonywanych obowiązków czy organizacji pracy. Należy równocześnie mieć na względzie, że ubezpieczeni informację donośnie dodatkowej pracy w GRUPIE (...) otrzymywali od przełożonych w spółce (...). Zatem nie budzi wątpliwości Sądu, że odbywało się to za wiedzą i porozumieniem obu spółek.

Uwzględniając wskazane argumenty, Sąd w punkcie 1 oddalił wniesione odwołania na podstawie art. 477 ¹⁴ § 1 k.p.c.

O kosztach procesu Sąd Okręgowy orzekł w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 99 k.p.c. w zw. art. 98 § 1 i 3 k.p.c. oraz § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935), zasądzając od odwołującej się spółki – jako strony przegrywającej – na rzecz organu rentowego zwrot kosztów zastępstwa procesowego, bowiem był on reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Ustalając wysokość tych kosztów Sąd miał na względzie, że koszty zastępstwa procesowego powinny zostać ustalone według stawek liczonych od wartości przedmiotu sporu, która w niniejszej sprawie została wskazana przez organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie co do każdego ubezpieczonego i wynosiły odpowiednio w sprawie dotyczącej ubezpieczonego:

- J. P. (1) – 3.049,00 zł, co uzasadniało zasądzenie kwoty 900,00 zł;

- G. Z. – 15.844,00 zł, co uzasadniało zasądzenie kwoty 3600,00 zł;

- W. C. – 2.687,00 zł, co uzasadniało zasądzenie kwoty 900,00 zł;

- M. D. (2) – 412,00 zł, co uzasadniało zasądzenie kwoty 90 zł;

- M. D. (1) -1.225,00 zł, co uzasadniało zasądzenie kwoty 270,00 zł.

W konsekwencji Sąd zasądził łącznie kwotę 5.760,00 zł od odwołującej się spółki (...) sp. z o.o. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...) Oddział w W. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Renata Gąsior