Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 31 lipca 2015 r.

Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy
i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący: SSO Zbigniew Szczuka

Protokolant: Łukasz Jóźwiak

po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2015 r. w Warszawie

sprawy K. P.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W.

o podleganie ubezpieczeniom społecznym

z udziałem zainteresowanego W. P. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą (...) z siedzibą w R.

na skutek odwołania K. P.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...) Oddział w W.

z dnia 15 grudnia 2014 roku nr (...)

zmienia zaskarżoną decyzję z dnia 15 grudnia 2014 roku nr (...) w ten sposób, że uznaje iż K. P. jako pracownik u płatnika składek W. P. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą (...) z siedzibą w R. podlega obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia 25 czerwca 2014 roku.

UZASADNIENIE

Dnia 15 grudnia 2014 roku organ rentowy- Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. wydał decyzję nr (...) na mocy której stwierdził, iż K. P. jako pracownik u płatnika składek (...), nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu od dnia 15 grudnia 2014 r.

W dniu 7 stycznia 2015 r., płatnik składek K. P. , złożyła do Sądu Okręgowego Warszawa- Praga w Warszawie, za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...)Oddział w W., odwołanie od ww. decyzji organu rentowego.
W uzasadnieniu odwołania, K. P. podniosła, że faktycznie wykonywała prace u płatnika składek W. P. prowadzącego działalność (...), o czym świadczą złożone przez nią dokumenty w postaci podpisanych przez odwołującą zleceń transportowych, ofert handlowych, listy płac. Odwołująca podkreśliła, że swoją pracą u płatnika składek znacząco przyczyniła się do odciążenia pracodawcy z jego obowiązków zawodowych. Odwołująca podniosła, że ciąża nie była przeciwwskazaniem do pracy u W. P., a okres niezdolności do pracy, który wystąpił w toku zatrudnienia nie był związany z ciążą lecz z powodu schorzeń neurologicznych i ginekologicznych oraz konieczności pobytu w szpitalu odwołującej. Ubezpieczona zaznaczyła nadto, iż po zakończeniu zwolnieniu szpitalnego, zmierza dalej kontynuować prace w firmie (...) u płatnika składek (k. 2-3 a.s).

W odpowiedzi na odwołanie dnia 14 maja 2014 r. organ rentowy- Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. , wniósł o oddalenie odwołania. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ rentowy podniósł, iż odwołująca z tytułu zatrudnienia u płatnika składek W. P., otrzymywała wynagrodzenie znacznie przewyższające wynagrodzenie przyznane innym pracownikom. Oddział ZUS wskazał, iż obowiązki, odwołującej przejął pracodawca, a na miejsce skarżącej nikt nie został zatrudniony co świadczy o braku rzeczywistej potrzeby zatrudniania pracownika na stanowisku odwołującej. Organ rentowy podkreślił, iż odwołująca dotychczas pracowała w zupełnie innej niż transportowa branży, tj. w z zawodzie technika dentysty i nie miała doświadczenia zawodowego w pracy w transporcie. Organ rentowy wskazał, iż za pozornością działań stron umowy (zmierzających jedynie do osiągnięcia zawyżonych świadczeń z ubezpieczenia chorobowego) było zawarcie pomiędzy stronami, od razu umowy o pracę na czas nieokreślony. W świetle powyższego, organ rentowy stwierdził, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a odwołanie jako bezzasadne winno podlegać oddaleniu (k. 22-22v a.s).

Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie ustalił, następujący stan faktyczny:

Płatnik składek W. P. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą (...) z siedzibą w R. przy
Al. (...), w dniu 25 czerwca 2014 r. zawarł z synową K. P. umowę o pracę na czas nieokreślony. Strony w ramach umowy, ustaliły, iż K. P. zajmie stanowisko managera, praca będzie wykonywana w ¼ wymiaru czasu pracy, za wynagrodzeniem miesięcznym w wysokości 1.500,00 zł. (dokumentacja akt rentowych- a.r.,k. nienumerowana).

W dniu zawarcia umowy o pracę, ubezpieczona była zdolna do wykonywania pracy na stanowisku biurowym, posiadała bowiem zaświadczenie lekarskie –o braku przeciwskazań do pracy oraz posiadała kartę szkolenia wstępnego BHP (k. nienumerowana a.r.).

W dniu 1 lipca 2014 r. strony umowy zawarły aneks do ww. umowy o pracę, zgodnie z którym zwiększono wymiar czasu pracy ubezpieczonej do wysokości ½ etatu oraz zwiększono miesięczne wynagrodzenie za pracę, do kwoty 3.000,00 zł (k. nienumerowana a.r.). Następnie w dniu 1 sierpnia 2014 r. strony umowy zawarły aneks do ww. umowy o pracę, zgodnie z którym zwiększono wymiar czasu pracy ubezpieczonej do pełnego etatu oraz zwiększono miesięczne wynagrodzenie za pracę, do kwoty 6.000,00 zł ( k. nienumerowana a.r.).

Do zakresu obowiązków K. P. należało: spedycja międzynarodowa- nawiązywanie kontaktów z nowymi klientami, kontaktowanie się z klientami, zawieranie umów transportowych, negocjowanie warunków transportu, obsługa dokumentacji związanej z transportem – przygotowanie zleceń transportowych, prowadzenie akt osobowych pracowników, sporządzanie, wydawanie świadectw pracy, zaświadczeń i innych dokumentów dotyczących zatrudnienia, śledzenie zmian w przepisach i ich interpretacja dla potrzeb firmy (obowiązki odwołującej- umowa o pracę z dnia 25 czerwca 2014 r. – k. nienumerowana a.r.).

W dniu 31 października 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...)Oddział w W., wszczął z urzędu postępowanie wyjaśniające, mające na celu ustalenie przebiegu ubezpieczenia K. P. (dokumentacja akt rentowych). Na podstawie złożonej do ZUS, dokumentacji płatnika składek W. P. oraz ubezpieczonej K. P. (w tym: listy płac za miesiące czerwiec-wrzesień 2014r., listy obecności, zlecenia przewozowe nr (...), (...), (...), (...)) oraz oświadczenie odwołującej, ZUS uznał, iż płatnik składek oraz odwołująca nie przedstawili wymiernych dowodów świadczących o faktycznym wykonywaniu pracy przez K. P.. W ocenie rentowego przedstawione dokumenty stanowią jedynie środek uwiarygodnienia działania stron, które przez zawartą umowę o pracę dążyły do obejścia przepisów prawa i uzyskania jedynie wysokich kwot świadczeń z systemu ubezpieczeń społecznych. Mając na względzie powyższe organ rentowy w dniu 15 grudnia 2014 r. wydał decyzję na mocy, której stwierdził, iż K. P. jako pracownik u płatnika składek (...), nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu od dnia 25 czerwca 2014 r. (decyzja, dokumentacja akt rentowych).

Od powyższej decyzji organu rentowego, ubezpieczona K. P., złożyła w dniu 7 stycznia 2015 r. za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W., odwołanie do Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, inicjując tym samym niniejsze postępowanie odwoławcze (k. 2- 3 a.s).

W toku postępowania Sąd Okręgowy ustalił, iż odwołująca K. P. w dniu 5 czerwca 2003 r. ukończyła Liceum Ogólnokształcące W dniu 8 grudnia 2008 r. ukończyła studia wyższe na (...) Uniwersytecie (...) na kierunku Zdrowie Publiczne. Przed podjęciem pracy u płatnika składek, ubezpieczona prowadziła własną działalność gospodarczą w zakresie usług protetycznych (dokumentacja akt rentowych k. nienumerowane). Odwołująca zatrudniona w firmie (...), bowiem jej teść poszukiwał pracownika spośród osób bliskich (okoliczność bezsporna).

Płatnik składek W. P. (występujący w postepowaniu odwoławczym w charakterze osoby zainteresowanej), prowadzi firmę (...) od 1993 r. Zainteresowany dysponuje własną bazą transportową. Kiedy zatrudniał synową miał 4 zestawy samochodów ciężarowych. Zainteresowany zajmowałem się przede wszystkim logistyką przedsiębiorstwa, niekiedy samodzielnie prowadził samochody. Po powrocie synowej z urlopu macierzyńskiego, chce przekazać prowadzenie działalności synowi i synowej (Na podstawie dowodu z zeznań zainteresowanego k. 97-98 a.s).

Odwołująca posiada znajomość języka angielskiego, który jest potrzebny w kontakcie z klientami. W toku zatrudnienia u płatnika składek, odwołująca pracowała w biurze, podpisywała listę obecności (k. 32-34 a.s), posiadała swoje stanowisko pracy, pracowała przy komputerze. Odwołująca zajmowała się rozliczaniem transportu, sporządzaniem i sprawdzaniem zestawień tankowań, wystawianiem zleceń przewozowych (k. 27-31 a.s.), przedstawiała oferty usług firmy kontrahentom oraz zawierała umowy zlecenia usług przewozowych (k. 5-21 a.s.).

Odwołująca wiedziała o ciąży w momencie zatrudniania się u teścia. Nie miła natomiast żadnych komplikacji z ciążą w okresie pierwszych miesięcy zatrudnienia. We wcześniejszym okresie odwołująca była przyuczana do zajęcia stanowiska w firmie. Odwołująca z powodu pogorszenia stanu zdrowia stała się niezdolna do pracy od dnia 22 października 2014 r. (k. 45 a.s). Obecnie odwołująca przebywa na urlopie macierzyńskim, na jej miejsce w formie płatnika składek, nikt nie został zatrudniony (na podstawie dowodu z zeznań świadka M. P. k. 75 a.s. oraz zeznań odwołującej k. 97 a.s.).

Zainteresowany nie posiada zaległości podatkowych z tytułu zatrudnienia odwołującej wobec Urzędu Skarbowego i nie posiada zaległości składkowych wobec ZUS (k. 80 a.s).

Z deklaracji dla podatku od towarów i usług począwszy od czerwca 2014 r. wynika, iż zainteresowany prowadził dostawy towarów oraz świadczył usługi na kwoty od 40 do 118 tys. złotych. W spornym okresie zainteresowany zatrudniał 4 kierowców oraz odwołującą- w wymiarze ¼, ½ oraz w wymiarze pełnego etatu, co zmieniało się na przestrzeni 3 miesięcy. Kwoty związane ze spedycją towarów co prawda wystarczały na pokrycie wynagrodzenia odwołującej odpowiednio w kwocie 1.500, 3.000 a następnie 6.000 zł jednakże zestawienie roczne uzyskania dochodów wykazuje znaczącą stratę u zainteresowanego w wysokości powyżej 112 tys. zł. ( k. 80 a.s.)

Powyższy stan faktyczny, Sąd Okręgowy ustalił, na podstawie dowodów z zeznań świadka M. P. k. 75 a.s oraz zainteresowanego i odwołującej k. 97-98 a.s) które uznał za wiarygodne, wewnętrznie spójne, uzupełniające się i logiczne. Zeznania świadka oraz stron sporu znalazły swoje odzwierciedlenie w dokumentacji w postaci faktur, zleceń oraz ofert składanych kontrahentom płatnika składek składanych przez odwołującą – (złożonych w niniejszym postępowaniu odwoławczym oraz postepowaniu wyjaśniającym w ZUS.) Wobec powyższego Sąd Okręgowy uznał, ich wysoki walor dowodowy do rekonstrukcji stanu faktycznego w sprawie. Sąd Okręgowy uznał za wiarygodne również zeznania odwołującej K. P., albowiem, prezentowały one spójny obraz zdarzeń; prezentowały w sposób szczegółowy zarówno okresy nabywania kompetencji na stanowisku managera, przebieg kariery zawodowej i nie przeczyły w jakikolwiek sposób treściom zeznań świadków oraz dowodom w postaci dokumentów. Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, iż powyższy, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stanowił wystarczającą podstawę rozstrzygnięcia.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołanie K. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...) Odział w W. z dnia 15 grudnia 2014 r. nr (...) podlega uwzględnieniu i skutkuje zmianą zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 1, 11 ust. 1, 12 ust. 1 oraz 13 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym podlegają pracownicy, przez których rozumie się osoby pozostające w stosunku pracy.

Art. 22 §1 k. p. stanowi, iż przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, a pracodawca do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Z powyższej normy wynikają cechy jakim musi odpowiadać umowa, aby mogła być zakwalifikowana jako umowa o pracę. Zarówno literatura przedmiotu, jak też orzecznictwo sądów powszechnych i Sądu Najwyższego wyszczególnia następujące cechy stosunku pracy: stroną zobowiązaną do pracy (pracownikiem) jest osoba fizyczna, zobowiązuje się ona do pracy w zamian za wynagrodzenie (odpłatność pracy), przedmiotem umowy ze strony pracownika jest samo pełnienie (wykonywanie) pracy, pracownik nie jest obciążony ryzykiem realizacji zobowiązania, pracownik obowiązany jest świadczyć pracę osobiście, pracownik w realizacji zobowiązania jest podporządkowany. Tak więc artykuł 22 k. p. określa podstawowe cechy charakterystyczne stosunku pracy i zarazem jego podstawowy cel społeczno-gospodarczy. Jest to relacja prawna między pracownikiem, a zakładem pracy, której główną treść stanowi zobowiązanie się pracownika do ciągłe, osobistego wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem (w warunkach organizacyjnego podporządkowania), a pracodawcy do zatrudnienia pracownika za wynagrodzeniem. W każdej sytuacji tego rodzaju szczegółowego wyjaśnienia wymaga, czy pomiędzy stronami nastąpiło nawiązanie stosunku pracy, rezultatem czego będzie skutek wynikający z systemu prawa ubezpieczeni społecznych w postaci podlegania pracowniczemu ubezpieczeniu społecznemu, czy też zgłoszenie do ubezpieczenia ma charakter fikcyjny, a to z tej przyczyny że pomimo zawartej umowy o pracę nie nastąpiło rozwiązanie stosunku pracy. W tym miejscu zwrócić należy uwagę, że do istnienia stosunku pracy nie jest wystarczające samo formalne zawarcie umowy o prace, czy też formalne prowadzenie dokumentacji pracowniczej lecz faktyczne realizowanie treści tej umowy. W sytuacji gdy po zawarciu umowy o pracę pracownik podjął pracę i wykonywał ją, nie sposób mówić o pozorności złożonych oświadczeń woli, zawarcia umowy o pracę. Na gruncie podlegania ubezpieczeniom społecznym, w związku z nawiązaniem stosunku pracy orzecznictwo wskazuje, że umowę o pracę uważa się za zawartą dla pozoru, jeżeli przy składaniu oświadczeń woli obie strony mają świadomość, że osoba określona w umowie o pracę jako pracownik nie będzie świadczyć pracy, a osoba wskazana jako pracodawca nie będzie z jej pracy korzystać (vide: wyrok SN z 4.08.2005r. II UK 321/01). Do zawarcia umowy o pracę stosuje się bowiem odpowiednio na podstawie odesłania zawartego w art. 300 k.p. przepisy części ogólnej Kodeksu Cywilnego odnoszące się do wad oświadczenia woli (art. 82-88 k.c.)

Zgodnie z art. 83 § 1 zdanie 1 k.c. nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. Art. 83 k.c. charakteryzuje czynność prawną pozorną poprzez wskazanie jej elementów, które musza wystąpić łącznie: oświadczenie woli musi być złożone tylko dla pozoru, oświadczenie woli musi być złożone drugiej stronie, adresat oświadczenia woli musi zgadzać się na dokonanie czynności prawnej jedynie dla pozoru. Złożenia oświadczenia woli dla pozoru oznacza, że osoba oświadczająca wolę w żadnym wypadku nie chce by powstały skutki prawne jakie zwykle prawo łączyć ze składanym przez nią oświadczeniem. Brak zamiaru wywołania skutków prawnych oznacza, że osoba składająca oświadczenie woli albo nie chce w ogóle wywołać żadnych skutków prawnych, albo też chce wywołać inne, niż wynikałoby ze złożonego przez nią oświadczenia woli.

W warunkach kiedy po zawarciu umowy o pracę pracownik podjął i wykonywał pracę, a pracodawca świadczenie to przyjmował, nie można mówić o pozorności złożonych oświadczeń woli zawarcia umowy o pracę (vide: wyrok SA w Gdańsku z 11.01.2007r. III AUa 2565/06). Wskazać przy tym należy, że wykazanie okoliczności decydujących o nieważności umowy o pracę obciąża tego kto powołuje się na te fakty (art. 6 k. c. w zw. z art. 300 k. p.).

W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego nie budziło wątpliwości Sądu, że celem zawarcia umowy o pracę płatnika W. P. z K. P. była wola rzeczywistego świadczenia tej pracy, a występujący w charakterze zainteresowanego W. P. oraz świadek M. P. potwierdzili, iż zatrudnienie to było faktycznie wykonywane (k. 81-85 a.s.).

Ubezpieczona posiadała zarówno stosowne kwalifikacje (ukończyła studia wyższe, a do stanowiska managera była przygotowywana przez teścia), pozwalające na ustalenie wynagrodzenia w umówionej wysokości. Wykonywała czynności techniczno spedycyjne, związane z rozliczeniem pracy kierowców, wysyłaniem ofert do kontrahentów firmy teścia. Odwołująca posługiwała się w pracy językiem polskim oraz językiem angielskim. Powyższe wynika z dokumentacji akt sądowych jak również z zeznań odwołującej i świadka M. P. złożonych na rozprawie w dniu 12 maja 2015 r. (k. 74-75 a.s).

Dokonując analizy zasadności stanowiska ZUS co do pozorności umowy o pracę z dnia 25 czerwca 2014 roku, Sąd Okręgowy zauważył, że okoliczności wskazywane przez organ rentowy w treści decyzji z dnia 15 grudnia 2014 r. uzasadniające stwierdzenie o nie podleganiu przez K. P. obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu wykonywania umowy o pracę firmie (...)- są niewystarczające do zajęcia takiego stanowiska. Przede wszystkim tezy organu rentowego nie zostały poparte jakimikolwiek uzasadnionymi okolicznościami i stanowią jedynie kompilację niezależnych od siebie czynników. Zdaniem Sądu Okręgowego zarzuty przedstawione przez organ rentowy, które legły u podstaw spornej decyzji są całkowicie nieuzasadnione. Przeprowadzone w sprawie postępowanie odwoławcze w sposób nie budzący wątpliwości Sądu wykazało, że ubezpieczona K. P. w okresie zatrudnienia faktycznie wykonywał obowiązki managera firmy, natomiast niezależna od niej okoliczność pogorszenia stanu zdrowia nie mogła stanowić podstawy pozbawienia ubezpieczonej prawa do zabezpieczenia społecznego począwszy od dnia nawiązania przedmiotowego stosunku pracy.

Odnosząc się do kwestii zdolności finansowej pracodawcy do zatrudnienia pracownicy za wynagrodzeniem w wysokości 1.500, 3.000 oraz 6.000 zł, proporcjonalnie do zwiększanego wymiaru czasu pracy, podkreślić należy, iż uzyskiwane dochody pozwalały na zatrudnienie pracownicy, straty finansowe, nie pozbawiają natomiast przedsiębiorcy możliwości zatrudnienia pracownika, albowiem prowadzona działalność wiążę się zawsze z ryzykiem finansowym uzależnionym od zmiennych związanych z realizacją poszczególnych czynności biznesowych. Sąd Okręgowy zważył, iż kondycja finansowa płatnika, wbrew twierdzeniom organu rentowego, nie sprzeciwiała się zatrudnieniu pracownika. Płatnik składek w momencie podejmowania decyzji o zatrudnieniu ubezpieczonej uzyskiwał realne dochody, a jego firma w 2013r. osiągała stałe przychody, a wobec nowej pracownicy miał szansę na dalszy rozwój prowadzonej działalności. Natomiast mając na uwadze wysokość wynagrodzenia zaproponowanego K. P., należy stwierdzić, że właściciel firmy wiązał z zatrudnieniem wnioskodawczyni nadzieje na przyczynienie się do rozwoju firmy. Okoliczność straty przedsiębiorcy w 2014 r., nie jest związana bezpośrednio z zatrudnieniem odwołującej, lecz wiąże się ze szczególnym ryzykiem gospodarczym w pracy spedytorów transportu krajowego i międzynarodowego, które w kolejnych latach działalności może prognozować różne wyniki finansowe. Podkreślić natomiast należy, iż zainteresowany nie zalega wobec urzędu Skarbowego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ze spłatą jakichkolwiek należności z tytułu zatrudnienia odwołującej.

Konkludując Sąd Okręgowy w oparciu o materiał dowodowy zebrany w przedmiotowej sprawie po przeprowadzeniu postępowania sądowego zgodnie z powołanymi powyżej przepisami, na podstawie art. 477 ¹⁴ § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji wyroku.

(...)