Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 11 lutego 2026 roku

Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący: sędzia Agnieszka Stachurska

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 lutego 2026 roku w Warszawie

sprawy Z. C.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w K.

o ponowne ustalenie kapitału początkowego i rekompensatę z tytułu pracy w warunkach szczególnych

na skutek odwołania Z. C.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w K.

z dnia 5 lipca 2024r., znak: (...) (...)

z dnia 2 września 2024r., znak: (...)

1.  oddala odwołanie od decyzji z dnia 5 lipca 2024r., znak: (...) (...)

2.  zmienia zaskarżoną decyzję z dnia 2 września 2024r., znak: (...), w ten sposób, że przyznaje Z. C. rekompensatę z tytułu pracy w warunkach szczególnych.

UZASADNIENIE

do punktu 2 wyroku z dnia 11 lutego 2026 roku

Z. C. w dniu 25 września 2024r. złożył odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...)Oddział w K.:

- z dnia 5 lipca 2024r., znak: (...) (...), o ponownym ustaleniu kapitału początkowego;

- z dnia 2 września 2024r. znak: (...), odmawiającej prawa do rekompensaty.

Uzasadniając odwołanie, Z. C. wskazał, że w firmie (...) pracował od 1 stycznia 1988r. do 30 listopada 1992r. na stanowisku montera instalacji sygnalizacji pożaru. Po czterech latach pracy awansował na stanowisko zastępcy brygadzisty, a następnie od 1 marca 1992r. na stanowisko brygadzisty, wykonując w dalszym ciągu prace związane z montażem i konserwacją systemów sygnalizacji pożaru. Do firmy (...) przeszedł z firmy (...) jako brygadzista (firma (...) przejęła pracowników z (...) - tylko brygadzistów) i pracował tam od 1 grudnia 1992r. do 30 czerwca 1993r. Wykonywał nadal prace związane z montażem i konserwacją instalacji sygnalizacji pożaru (odwołanie z 25 września 2024r., k. 3-4 a.s.).

W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...) Oddział w K. wniósł o oddalenie odwołania na podstawie art. 477 ¹⁴ § 1 k.p.c., a uzasadniając przedstawione stanowisko zacytował treść art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych, zgodnie z którym rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat. Ponadto organ rentowy wskazał, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983r., Nr 8, poz. 43 ze zm.) okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Okresy pracy, o których mowa wyżej, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach (...) lub w świadectwie pracy (§ 2 ust. 2 rozporządzenia).

Odnosząc powyższe do okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy, organ rentowy wyjaśnił, że ubezpieczony nie udowodnił 15 lat pracy w warunkach szczególnych, wykonywanej do 31 grudnia 2008r. W ocenie organu rentowego Z. C. udokumentował jedynie 11 lat, 7 miesięcy i 19 dni takiego stażu (okres od 12 września 1977r. do 25 września 1979r. i od 16 listopada 1998r. do 31 grudnia 2008r. z wyłączeniem zwolnień lekarskich). Organ rentowy odmówił uwzględnienia okresu od 1 stycznia 1988r. do 30 listopada 1992r., a więc zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) z siedzibą w R. oraz od 1 grudnia 1992r. do 30 czerwca 1993r. - zatrudnienia w (...) sp. z o.o. z siedzibą w K., ponieważ pracodawcy w świadectwach pracy w szczególnych warunkach powołali się na rozporządzenie Rady Ministrów, Wykaz A, Dział XIV, pkt 4, ale zarazem wskazali stanowisko nie znajdujące odzwierciedlenia w tym akcie prawnym. Wymienili odpowiednio prace związane z montażem izotopowych czujek dymu, narażające na promieniowanie jonizujące - początkowo na stanowisku montera instalacji sygnalizacji p.poż. - zastępcy brygadzisty, a następnie brygadzisty oraz prace związane z montażem i konserwacją izotopowych czujek dymu, narażających na działanie promieniowania jonizującego jako monter instalacji (...) – brygadzista. Natomiast w rozporządzeniu wskazano prace narażające na działanie promieniowania jonizującego oraz prace narażające na działanie pól elektromagnetycznych w zakresie od 0,1 do 300.000 MHz w strefie zagrożenia (odpowiedź na odwołanie z 17 października 2024r., k. 15-16 a.s.).

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

Z. C. w okresie od 1 stycznia 1988r. do 30 listopada 1992r. zatrudniony był w pełnym wymiarze czasu pracy w Przedsiębiorstwie (...) na stanowiskach: montera instalacji sygnalizacji p.poż., zastępcy brygadzisty oraz brygadzisty. Wykonywał prace polegające na montażu i instalacji systemów przeciwpożarowych. Zajmując stanowisko brygadzisty, wykonywał takie same zadania, jak pracując na stanowisku montera. Funkcja brygadzisty zobowiązywała do większej odpowiedzialności i organizacji materiałów. Na co dzień praca polegała na zamawianiu i instalowaniu czujek. W tamtym czasie przeważnie były to czujki izotopowe, w których był G. 239. Poza tym ubezpieczony zajmował się uruchamianiem systemów, ich konserwacją, a także wykonywaniem pomiarów dozymetrycznych i kontrolą szczelności źródła promieniowania. Był narażony na kontakt z czujkami (pismo z 28 lutego 1992r., k. 6 a.s.; świadectwo pracy z dnia 30 listopada 1992r., k. 11 a.s.; zeznania ubezpieczonego, k. 50 a.s.).

Ubezpieczony w okresie od 1 grudnia 1992r. do 30 czerwca 1993r. pracował w pełnym wymiarze czasu pracy w (...) sp. z o.o. z siedzibą w K.. Został przejęty przez tego pracodawcę z Przedsiębiorstwa (...) i wykonywał prace montera instalacji (...) – brygadzisty. Od dnia 28 maja 1993r. do dnia 30 czerwca 1993r. korzystał z urlopu bezpłatnego. Jego zadania – podobnie jak u wcześniejszego pracodawcy - również polegały na montażu i instalacji systemów przeciwpożarowych. Wykonując pracę, Z. C. realizował te same czynności, jak w Przedsiębiorstwie (...) (umowa o pracę z dnia 1 grudnia 1992r., k. 61 a.s.; świadectwo pracy z dnia 30 czerwca 1993r., k. 57 a.s.; zeznania ubezpieczonego, k. 50 a.s.).

Przedsiębiorstwo (...) w dniu 30 listopada 1992r. wystawiło ubezpieczonemu świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, w którym wskazano, że Z. C. w okresie od 1 stycznia 1988r. do 30 listopada 1992r. stale i w pełnym wymiarze wykonywał prace związane z montażem izotopowych czujek dymu, narażając się na promieniowanie jonizujące, początkowo na stanowisku montera instalacji sygnalizacji p.poż. zastępcy brygadzisty, a następnie jako brygadzista. Jako podstawa prawna wskazany został Dział XIV poz. 4 wykaz A rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. (Dz. U. Nr 8 poz. 43 ze zm.) (świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze z dnia 30 listopada 1992r., k. 13 a.s.).

(...) sp. z o.o. również wydała Z. C. świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach. W dokumencie wystawionym 16 marca 2009r. wskazała, że od 1 grudnia 1992r. do 30 czerwca 1993r. ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze wykonywał prace związane z montażem i konserwacją izotopowych czujek dymu, tym samym narażając się na działanie promieniowania jonizującego i pracując jako monter instalacji (...) – brygadzista (świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 16 marca 2009r., k. 71 a.s.). To samo zostało potwierdzone w „Informacji o wykonywaniu pracy w szczególnych warunkach” z dnia 21 sierpnia 2024r., wystawionej przez tego pracodawcę (informacja o wykonywaniu pracy w szczególnych warunkach z dnia 21 sierpnia 2024r., k. 87 a.s.).

W dniu 7 stycznia 2024r. ubezpieczony złożył w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych wniosek o emeryturę z rekompensatą (wniosek o emeryturę z rekompensatą – akta ZUS). Decyzją z dnia 10 lipca 2024r. organ rentowy przyznał zaliczkę na poczet przysługującej emerytury od 1 lipca 2024r., tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Wysokość świadczenia została obliczona zgodnie z zasadami określonymi w art. 26 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W dalszej części decyzji organ rentowy wskazał, że odmawia przyznania rekompensaty, ponieważ na dzień 31 grudnia 2008r. ubezpieczony nie udowodnił co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych (decyzja ZUS z dnia 10 lipca 2024r. – akta ZUS).

W dniu 14 sierpnia 2024r. Z. C. wniósł o ponowne obliczenie świadczenia emerytalno-rentowego. Decyzją z dnia 2 września 2024r., znak: (...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...) Oddział w K. odmówił ubezpieczonemu prawa do rekompensaty, wskazując, że ubezpieczony na dzień 31 grudnia 2008r. nie udokumentował 15 lat pracy wykonywanej w szczególnych warunkach. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że ubezpieczony udowodnił staż pracy w szczególnych warunkach od 12 września 1977r. do 25 września 1979r. oraz od 16 listopada 1998r. do 31 grudnia 2008r. (z wyłączeniem zwolnień lekarskich) – łącznie 11 lat, 7 miesięcy i 19 dni. Do okresu pracy w warunkach szczególnych nie został uwzględniony okresu pracy w (...) sp. z o.o. oraz w Przedsiębiorstwie (...), ponieważ dostarczone przez ubezpieczonego dokumenty nie spełniają wymaganych warunków. Pracodawca w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach powołał się na rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. Wykaz A Dział XIV pkt 4, ale wykazał stanowisko nieznajdujące odzwierciedlenia w powołanym wykazie. Ponadto pracodawca nie powołał się na zarządzenie resortowe właściwego ministra, któremu zakład pracy podlegał (wniosek z dnia 14 sierpnia 2024r. i decyzja ZUS z dnia 2 września 2024r. – akta ZUS).

Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie wymienionych dokumentów, zgromadzonych w aktach organu rentowego i aktach osobowych Z. C. oraz w oparciu o zeznania ubezpieczonego. Dokumenty zostały ocenione jako wiarygodne z uwagi na to, że strony sporu ich nie kwestionowały. Zeznania Z. C. Sąd również ocenił jako zasługujące na wiarę, gdyż ich treść jest spójna z tym, co wynika z dokumentów.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Regulacja dotycząca rekompensaty z tytułu zatrudnienia w warunkach szczególnych, o którą wnioskował Z. C., została wprowadzona do ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych (tekst jednolity Dz. U. z 2024r., poz. 1696). Art. 2 pkt 5 tej ustawy zawiera definicję rekompensaty rozumianej jako odszkodowanie za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej. Z kolei warunki jej przyznawania oraz sposób jej obliczenia określają art. 21 – 23 zamieszczone w Rozdziale III „Rekompensata”. Art. 23 stanowi, że ustalenie rekompensaty następuje na wniosek ubezpieczonego o emeryturę oraz, że przyznawana jest ona w formie dodatku do kapitału początkowego, o którym mowa w przepisach art. 173 i art. 174 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W art. 21 ust. 1 ustawy wskazano natomiast, że rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat. Z art. 21 ust. 2 ustawy wynika zaś, że rekompensata nie przysługuje osobie, która ma ustalone decyzją prawomocną prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS lub przepisów odrębnych.

Wskazywane art. 2 pkt 5 i art. 21 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych formułują dwie zasadnicze przesłanki nabycia prawa do rekompensaty: 1) nienabycie prawa do emerytury pomostowej, 2) osiągnięcie okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z FUS wynoszącego co najmniej 15 lat. Z kolei w art. 21 ust. 2 tej ustawy została zawarta przesłanka negatywna, którą stanowi ustalone decyzją prawomocną prawo do emerytury na podstawie ustawy o emeryturach i rentach z FUS lub przepisów odrębnych.

W rozpatrywanej sprawie niesporne jest, że Z. C. nie miał przyznanej prawomocną decyzją organu rentowego prawa do emerytury wcześniejszej, ani nie przysługuje mu prawo do emerytury pomostowej, w jego przypadku nie wystąpiły więc przesłanki negatywne, o których była mowa. Jeśli chodzi natomiast o wskazane wcześniej przesłanki pozytywne nabycia prawa do rekompensaty, to analiza cytowanych przepisów ustawy o emeryturach pomostowych , prowadzi do wniosku, że prawo do rekompensaty mają osoby urodzone po 1948r., które przed 1 stycznia 2009r. wykonywały przez co najmniej 15 lat prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu art. 32 i 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Podobnie jak przy ustalaniu tego okresu na potrzeby przyznania emerytury w niższym wieku emerytalnym, tak przy ustalaniu prawa do rekompensaty będą uwzględnione tylko okresy, w których praca była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.

W rozpatrywanej sprawie organ rentowy nie zaliczył ubezpieczonemu okresów zatrudnienia od 1 stycznia 1988r. do 30 listopada 1992r. i od 1 grudnia 1992r. do 30 czerwca 1993r. ze względu na wadliwe wystawienie świadectw wykonywania pracy w szczególnych warunkach. W dokumentach, jakie wystawili pracodawcy zatrudniający ubezpieczonego we wskazanych okresach, potwierdzone zostało, że Z. C. wykonywał prace wymienione w rozporządzeniu Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w Wykazie A, Dział XIV, pkt 4. Pracodawcy wskazali odpowiednio prace związane z montażem izotopowych czujek dymu, narażające na promieniowanie jonizujące - początkowo na stanowisku montera instalacji sygnalizacji p.poż. - zastępcy brygadzisty, a następnie brygadzisty oraz prace związane z montażem i konserwacją izotopowych czujek dymu, narażających na działanie promieniowania jonizującego jako monter instalacji SAP – brygadzista.

Zdaniem ubezpieczonego sama treść ww. dokumentów stanowi domniemanie wykonywania przez niego pracy w warunkach szczególnych w spornych okresach.

Odnosząc się do ww. okoliczności i stanowisk stron, należy zwrócić uwagę, że wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze powinno być stwierdzone przez pracodawcę w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze lub w świadectwie pracy ( wyrok Sądu Najwyższego z 15 grudnia 1997 roku, II UKN 417/97 oraz wyrok Sądu Najwyższego z 21 listopada 2001 roku, II UKN 598/00). Jednakże, na etapie postępowania sądowego Sąd samodzielnie, niezależnie od oceny pracodawcy zaprezentowanej w ww. dokumencie, ocenia to, czy praca w spornym okresie może być kwalifikowana jako praca w warunkach szczególnych. Sąd takiej oceny dokonuje nie tylko, gdy brak jest świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach, ale także wtedy, gdy pracodawca wystawi taki dokument. Jest tak dlatego, że jest on dokumentem prywatnym i jego wiarygodność każdorazowo podlega ocenie.

O znaczeniu świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach w sądowym postępowaniu odwoławczym wypowiedział się Sąd Najwyższy m.in. w postanowieniu z dnia 6 grudnia 2023r. (III USK 315/22, LEX nr 3649728), podkreślając że prawo do wcześniejszej emerytury warunkuje praca w szczególnych warunkach określona w rozporządzeniu wykonawczym, czyli uprawnienie wynika z takiej pracy na określonym stanowisku, stale i w pełnym wymiarze. Świadectwo pracy w szczególnych warunkach jest tylko dowodem, który z założenia powinien potwierdzać faktyczną pracę na danym stanowisku pracy w szczególnych warunkach. Gdy Zakład Ubezpieczeń Społecznych kwestionuje świadectwo pracy, to spór rozpoznaje sąd ubezpieczeń społecznych. Wówczas prócz dowodu z dokumentów dowodem mogą być też zeznania świadków. Pracownik może też wykazywać, że pracodawca wystawił nieprawidłowe świadectwo pracy, gdyż faktycznie wykonywał prace w szczególnych warunkach. Innymi słowy, niezależnie od treści świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub jego braku w sądowym postępowaniu odwoławczym sprawa po odwołaniu od decyzji organu rentowego staje się sprawą cywilną i sąd ustala stan faktyczny, czyli czy ubezpieczony wykonywał jako pracownik pracę w szczególnych warunków. Świadectwo pracy jest wówczas tylko dowodem, który podlega ocenie.

Podobne stanowisko zaprezentował Sąd Najwyższy w postanowieniu z 27 czerwca 2018r. (I UK 325/17, LEX nr 2558479) podkreślając, że świadectwo pracy oraz świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach są dokumentami prywatnymi, wystawianymi przez prywatnego pracodawcę, są jego oświadczeniami wiedzy, które mogą być podważane w każdy sposób przed sądem w postępowaniu w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sąd nie jest zaś w żaden sposób związany oceną charakteru zatrudnienia pracownika dokonaną przez pracodawcę w wystawionym pracownikowi świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Ma ono służyć jedynie celom dowodowym. Dokument ten podlega co do swojej wiarygodności i mocy dowodowej takiej samej ocenie, jak każdy inny dowód (art. 233 § 1 k.p.c.).

Z uwagi na powyższe Sąd w przedmiotowej sprawie nie ustalił wykonywania przez ubezpieczonego pracy w warunkach szczególnych w spornych okresach, opierając się tylko na świadectwach, jakie wystawili pracodawcy. Dokumenty te zakwestionował organ rentowy, to nie oznacza jednak, że nie było możliwości, by dokonać ustaleń zgodnych ze stanowiskiem ubezpieczonego, a to dlatego, że bez względu na to, czy świadectwo pracy w warunkach szczególnych zostało przez pracodawcę wystawione bądź w sytuacji jego wadliwości, Sąd każdorazowo bada, jakie prace wykonywał wnioskodawca oraz jak należy je kwalifikować. Jest to możliwie, gdyż w razie wszczęcia postępowania sądowego, toczącego się wskutek odwołania ubezpieczonego od odmownej decyzji organu rentowego w sprawie przyznania uprawnień do wcześniejszej emerytury czy rekompensaty, dopuszczalne jest przeprowadzanie wszelkich dowodów dla wykazania okoliczności, mających wpływ na prawo do świadczenia. W postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość mogą być udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi w kodeksie postępowania cywilnego . W postępowaniu sądowym nie ma bowiem takich ograniczeń dowodowych jak w postępowaniu przez Zakładem i wnioskodawca nie tylko świadectwem pracy w warunkach szczególnych może wykazać, że faktycznie pracował w warunkach szczególnych. W tym celu może przedstawić również i inne dowody.

Uwzględniając zaprezentowane poglądy i przepisy, Sąd – ustalając, czy Z. C. wykonywał prace w warunkach szczególnych od 1 stycznia 1988r. do 30 listopada 1992r. i od 1 grudnia 1992r. do 30 czerwca 1993r. – najpierw w Przedsiębiorstwie (...), a potem w (...) sp. z o.o. – przesłuchał ubezpieczonego i dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy.

W opinii z dnia 15 września 2025r. biegły sądowy z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy Ł. E. wskazał, że ubezpieczony, pracując u wskazanych pracodawców, wykonywał pracę w potencjalnym narażeniu na promieniowaniu jonizujące. W ocenie biegłego, nie ma znaczenia nazwa stanowiska (monter, z-ca brygadzisty, czy brygadzisty), jeśli do zadań Z. C. wciąż należały prace związane z montażem czujek zawierających promieniotwórcze izotopy. Biegły wskazał, że poz. 24 działu XIV zawartego w wykazie A załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.) uwzględnia „Kontrolę międzyoperacyjną, kontrolę jakości produkcji i usług oraz dozór inżynieryjno-techniczny na oddziałach i wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie", a więc również „prace narażające na działanie promieniowania jonizującego oraz prace narażające na działanie pól elektromagnetycznych w zakresie od 0,1 do 300.000 MHz w strefie zagrożenia". Tym samym osoba pełniąca funkcję kierowniczą, nadzorującą prace lub osoby je wykonujące, również powinna być uznana za taką, która wykonuje prace w szczególnych warunkach. Specyfika pracy ubezpieczonego odpowiadała pozycji 4 i ewentualnie pozycji 24 działu XIV „Prace różne" z Wykazu A, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r.

W dalszej części biegły wskazał, że o tym, czy dana praca może być uznana za pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze nie decyduje świadectwo pracy w szczególnych warunkach, czy też nazwa stanowiska pracy, na którym praca ta jest wykonywana, lecz jej charakterystyka, zgodnie z kryteriami zawartymi w przepisach. W analizowanym przypadku biegły wyraził stanowisko, że można stwierdzić, że Z. C. - świadcząc pracę w okresach od 1 stycznia 1988r. do 30 listopada 1992r. oraz od 1 grudnia 1992r. do 30 czerwca 1993r. - wykonywał pracę w warunkach szczególnych, o której mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (opinia biegłego sądowego z dnia 15 września 2025r., k. 93-98 a.s.).

Opinię biegłego sądowego Ł. E. Sąd ocenił jako rzetelną. Została ona została wydana w oparciu o zgromadzone dokumenty, jak również przy uwzględnieniu zeznań ubezpieczonego. Ponadto treść opinii jest jasna i logiczna, a także wyczerpująco i przekonująco uzasadniona. Biegły sądowy ostatecznie udzielił jednoznacznej odpowiedzi na pytania. Dokonując charakterystyki wykonywanych przez ubezpieczonego czynności, odniósł się do odpowiednich przepisów, formułując logiczne i zrozumiałe wnioski. Istotne jest również i to, że tak ubezpieczony, jak i organ rentowy, nie wnieśli zastrzeżeń i uwag do opinii sporządzonej przez biegłego. Powyższe potwierdza, że opinię biegłego należało ocenić jako jasną i zrozumiałą i uwzględnić ją, dokonując ustaleń faktycznych i oceny prawnej.

W konsekwencji zaaprobowania omówionej opinii oraz analizy innych zgromadzonych w sprawie dowodów, Sąd ostatecznie przyjął, że Z. C. w okresie od 1 stycznia 1988r. do 30 listopada 1992r. w Przedsiębiorstwie (...) oraz w okresie od 1 grudnia 1992r. do 30 czerwca 1993r. w (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. wykonywał pracę w potencjalnym narażeniu na promieniowanie jonizujące. Jego praca była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy i mimo różnego nazewnictwa stanowisk (monter, zastępca brygadzisty, czy brygadzista), ubezpieczony przez cały wskazany czas zajmował się montażem czujek zawierających promieniotwórcze izotopy, wykonując tym samym prace wskazane pod pozycją 4 i 24 działu XIV Wykazu A stanowiącego załącznik do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983r. Wymieniono tam prace narażające na działanie promieniowania jonizującego oraz prace narażające na działanie pól elektromagnetycznych w zakresie od 0,1 do 300.000 MHz w strefie zagrożenia oraz kontrolę międzyoperacyjną, kontrolę jakości produkcji i usług oraz dozór inżynieryjno-techniczny na oddziałach i wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie, a takie właśnie prace ubezpieczony realizował w spornych okresach.

Po uwzględnieniu tych okresów (łącznie stanowią one 5 lat i 6 miesięcy) i ich zsumowaniu z dotychczas ustalonym przez organ rentowy stażem pracy w warunkach szczególnych – 11 lat, 7 miesięcy i 19 dni, łączny okres pracy ubezpieczonego w warunkach szczególnych wynosi 17 lat, 1 miesiąc i 19 dni, a więc więcej niż wymagane 15 lat.

W tych okolicznościach należało stwierdzić, że ubezpieczony spełnia przesłanki do uzyskania prawa do rekompensaty. W konsekwencji odwołanie w tym zakresie podlegało uwzględnieniu poprzez zmianę zaskarżonej decyzji na podstawie art. 477 ¹⁴ § 2 k.p.c.