Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

27 stycznia 2026 r.

Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie

VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie: Przewodniczący: sędzia (del.) Magdalena Pytel

Protokolant: Maria Nalewczyńska

po rozpoznaniu na rozprawie 27 stycznia 2026 r. w Warszawie

sprawy C. D.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w H.

o przeliczenie renty z tytułu niezdolności do pracy

na skutek odwołania C. D.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w H.

z 27 września 2024 r. znak (...)

oddala odwołanie.

VII U 1704/24

UZASADNIENIE

Decyzją z 27 września 2024 r., znak (...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w H. wykonując postanowienie sądu z 30 lipca 2024 r. odmówił C. D. przeliczenia renty od chwili jej przyznania, wskazując że zaświadczenie o odbytych studiach wyższych zostało złożone do akt rentowych wraz z wnioskiem z 17 lipca 2023 r. Podniósł, że we wniosku o rentę z 8 lutego 2002 r. ubezpieczony nie wskazał okresu studiów (k. 57 akt rentowych).

C. D. pismem z 24 października 2024 r. odwołał się od powyższej decyzji, wnosząc o jej zmianę i wskazując, że już w latach 2002 - 2003 informował organ rentowy o posiadanym wykształceniu wyższym i nie został zobowiązany do przedstawienia stosownego dokumentu (k. 3).

W odpowiedzi na odwołanie z 15 listopada 2024 r. pełnomocnik organu rentowego wniósł o oddalenie odwołania, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wskazał, że zaświadczenie o odbytych studiach wyższych zostało złożone do akt rentowych wraz z wnioskiem z 17 lipca 2023 r., a decyzją z 29 listopada 2023 r. Oddział przeliczył rentę z tytułu niezdolności do pracy od 1 marca 2020 r. i wypłacił stosowne wyrównanie (k. 4).

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

C. D. ur. (...) studiował na Politechnice (...) na Wydziale Elektrycznym w okresie od 1 października 1979 r. do 6 lipca 1984 r. Ukończył studia pięcioletnie dzienne i uzyskał tytułu mgr inż. elektryka (akta rentowe tom III k. 28 - zaświadczenie z 20 października 2003 r.).

8 lutego 2002 r. C. D. złożył do organu rentowego wniosek o rentę, wskazując między innymi, że posiada wykształcenie wyższe (akta rentowe tom I k. 1).

Decyzją z 9 maja 2002 r., znak (...) organ rentowy przyznał odwołującemu prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od 4 lutego 2002 r., uwzględniając 11 lat i 2 miesiące okresów składkowych oraz 4 miesiące okresów nieskładkowych (akta rentowe tom I k. 63). W kolejnych latach renta ubezpieczonego była wielokrotnie przeliczana w związku z doliczeniem kolejnych okresów składkowych i nieskładkowych oraz z ustaleniem niezdolności do pracy na kolejny okres (bezsporne).

20 października 2003 r. odwołującemu wystawiono zaświadczenie o ukończonych studiach, 6 listopada 2003 r. o odbyciu służby wojskowej (akta rentowe tom III k. 28).

6 listopada 2003 r. C. D. złożył wniosek o ustalenie kapitału początkowego, w kwestionariuszu wskazał między innymi okres odbytych studiów i okres służby wojskowej. Przy piśmie w aktach rentowych nie znajdują się odpisy wskazanych wyżej zaświadczeń, a w tabeli okresów składkowych przy pozycji „zaświadczenie P.W.” nakreślono ołówkiem znak minus (akta rentowe tom II k. 1 - 2).

Pismem z 20 marca 2023 r. C. D. zwrócił się do organu rentowego z prośbą o wskazanie jakie okresy pracy zostały zaliczone do wyliczenia jego renty (k. 24 tomu I akt rentowych).

Pismem z 14 czerwca 2023 r. organ rentowy udzielił ubezpieczonemu odpowiedzi, wskazując wszystkie zaliczone okresy składkowe i nieskładkowe (k. 26 tomu I akt rentowych).

20 marca 2023 r. odwołujący zwrócił się do organu rentowego o wyszczególnienie, jakie okresy pracy zostały uwzględnione przy obliczaniu jego stażu (akta rentowe tom III k. 24).

Pismem z 14 czerwca 2023 r. organ rentowy przedstawił takie wyliczenie obejmujące okresy zatrudnienia od 1984 r., informując jednocześnie, że do obliczenia renty uwzględniono 30 lat, 8 miesięcy i 25 dni okresów składkowych oraz 6 miesięcy i 13 dni okresów nieskładkowych (akta rentowe tom III k. 26).

17 lipca 2023 r. C. D. zwrócił się do organu rentowego z prośbą o sprawdzenie, czy został doliczony okres studiów, załączył zaświadczenia o ukończeniu studiów oraz odbyciu służby wojskowej i wskazał, że dokumenty te były wcześniej dołączone do jego akt w sprawie kapitału początkowego (k. 27 - 28 tomu III akt rentowych).

Decyzją z 29 listopada 2023 r., znak (...) organ rentowy przeliczył rentę C. D. od 1 marca 2020 r., uwzględniając okresy składkowe w wysokości 30 lat, 8 miesięcy i 25 dni oraz nieskładkowe w wysokości 5 lat, 3 miesiące i 19 dni (k. 36 tomu III akt rentowych).

C. D. 15 lutego 2024 r. złożył pismo, w którym wskazał, że w otrzymanej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddziału w H. z 29 listopada 2023 r., znak (...), w pozycji okresy składkowe pojawił się wpis 5 lat 3 miesiące i 19 dni, którego poprzednio nigdy nie było. Ubezpieczony podniósł, że domyśla się, że może to mieć związek z jego studiami, ale nie znalazł w piśmie dokładnego wyjaśnienia, co i w jakim wymiarze składa się na ustalenie tego okresu. Ubezpieczony prosił o wyjaśnienie, co ostatecznie wpłynęło na te zmiany i dlaczego korekta nastąpiła właśnie od podanej daty, a nie od chwili wcześniejszej. Odwołujący się podniósł, że ostatecznie oznajmia, że nie zgadza się z decyzją z 29 listopada 2023 r. o przeliczeniu jego renty dopiero od 1 marca 2020 r. (k. 44 tomu III akt rentowych).

Ww. pismo zostało przekazane do Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie jako odwołanie, sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą VII U 566/25. Sąd postanowieniem z 30 lipca 2024 r. uznał to pismo za wniosek o wznowienie postępowania w przedmiocie ustalenia wysokości renty i przekazał sprawę do rozpoznania organowi rentowemu (k. 52 tomu I akt rentowych).

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w H. wykonując postanowienie Sądu wydał zaskarżoną decyzję.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wymienionych wyżej dowodów z dokumentów załączonych do akt rentowych, uznając je za wiarygodne. Sąd dał również wiarę zeznaniom ubezpieczonego C. D., które pokrywały się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołanie C. D. jest niezasadne i podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 133 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w razie ponownego ustalenia przez organ rentowy prawa do świadczeń lub ich wysokości, przyznane lub podwyższone świadczenia wypłaca się, poczynając od miesiąca, w którym powstało prawo do tych świadczeń lub do ich podwyższenia, jednak nie wcześniej niż:

1) od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy lub wydano decyzję z urzędu, z zastrzeżeniem art. 107a ust. 3;

2) za okres 3 lat poprzedzających bezpośrednio miesiąc, o którym mowa w pkt 1, jeżeli odmowa lub przyznanie niższych świadczeń były następstwem błędu organu rentowego lub odwoławczego.

Z powyższego przepisu jasno wynika, że nawet w razie wypłaty zaniżonego świadczenia z winy organu rentowego, uprawnionemu nie przysługuje prawo do wyrównania od chwili powstania prawa do świadczenia.

W orzecznictwie zaprezentowano pogląd, że jest to swoistego rodzaju „przedawnienie" wypłaty świadczeń (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 14 lipca 2009 r., sygn. akt III AUa 1003/08).

Jak wskazał Sąd Najwyższy, zawarte w art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy określenie "błąd organu rentowego" obejmuje sytuacje, w których organ rentowy miał podstawy do przyznania świadczenia, lecz z przyczyn leżących po jego stronie tego nie uczynił. Za takie przyczyny można uznać wszelkie zaniedbania tego organu, każdą obiektywną wadliwość decyzji, niezależnie od tego, czy jest ona skutkiem zaniedbania, pomyłki, celowego działania organu rentowego, czy też rezultatem niewłaściwych działań pracodawców albo wadliwej techniki legislacyjnej i w konsekwencji niejednoznaczności stanowionych przepisów (wyrok Sądu Najwyższego z 17 marca 2011 r., sygn. akt I UK 332/10, uchwała Sądu Najwyższego z 26 listopada 1997 r., sygn. akt III ZP 40/97).

W rozpatrywanej sprawie bezsporne było, że wystąpił błąd organu rentowego i to właśnie z tego powodu decyzją z 29 listopada 2023 r., znak (...) organ rentowy przeliczył rentę C. D. od 1 marca 2020 r., tj. trzy lata wstecz od złożenia przez ubezpieczonego pisma z 20 marca 2023 r., w którym wyraził swoje wątpliwości odnośnie okresów zatrudnienia zaliczonych przez organ rentowy. Mając na uwadze powyższe przepisy, organ rentowy nie mógł przeliczyć renty za wcześniejszy okres, zatem w rozpoznawanej sprawie organ rentowy nie dopuścił się ani błędu ani zaniechania.

Wobec powyższego, Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do zmiany skarżonej decyzji zgodnie ze stanowiskiem odwołującego, w konsekwencji czego oddalił odwołanie na podstawie art. 477 ¹⁴ § 1 KPC.

SSR (del. ) Magdalena Pytel